Ձախակողմյան ուժերը շարժվում են դեպի առաջ (մաս 2)

02 Հոկտեմբերի 2018

Այսօրվա ձախ ուժերը այն համոզմունքին են, որ անհրաժեշտ են լուրջ ծրագրեր, որոնք պետք է ուշադրության կենտրոնում լինեն: Կա նաև մի տեսակ աշխատանքի բաժանում ձախերի միջև, օրինակ մի մասը կենտրոնանում են Մարքսի կապիտալի վերակառուցման վրա, մյուս մասին հետաքրքրում են անցյալի քննարկումն ու քննադատությունները, մի մասն էլ աշխատում է կուսակցության իմաստի վրա, մի մասն էլ զբաղված է դասակարգի ու դրա հետ կապված հարցերի ուսումնասիրությամբ: Այսինքն ձախերը ամբողջ աշխարհում զբաղված են տեսական և գործնական աշխատանքներով:
Նոր մարքսիստների մի մասը քննադատում է ներկայացուցչական դեմոկրատիան և տարված չեն այդ տեսակ կապիտալիստական դեմոկրատիայով և այնպես չեն մտածում, որ Սովետական Միության փլուզումից հետո պետք է խոնհարվել ու հրապուրվել կապիտալիստական համակարգով կամ դրա դեմոկրատիայով, իսկ այդ տեսակ կապիտալիստական դեմոկրատիայի փոխարեն առաջարկվում է համագործակցային (Collaborative), ուղիղ դեմոկրատիա, խորհրդային ու այլ տարբեր տեսակներ, նույնիսկ համախառն խորհրդարանական կամ ներկայացուցչական դեմոկրատիայի մոդելի հետ: Այս տեսակ դեմոկրատիաները իսկական դեմոկրատիա են լինելու և ոչ կապիատալիստական համակարգի ձևական կամ ֆորմալ դեմոկրատիա, որտեղ խորհրդարանի միջոցով չես կարող մասնակից լինել քո ճակատագրի որոշման մեջ, իհարկե սա չի նշանակում, որ մենք մերժում ենք արևմտյան դեմոկրատիան կամ կարծում ենք, որ շատ հետամնաց մոդել է: Մենք այն համոզմունքին ենք, որ հնարավոր է դեմոկրատիայի ավելի զարգացած մոդելներ ունենալ և սա այն խնդիրներից է, որ ձախերը դրա վրա աշխատում են: Չինաստանում և Ռուսաստանում այդ տեսակ սոցիալիզմի առաջացումը և փլուզումը մեծ հարված էր ձախ հոսանքին, այստեղ կարևոր մի հարց է առաջանում դա այն է, որ ինչո՞ւ այդ երկրներում, որ սոցիալիստական հեղափոխություն առաջացավ չունեցանք լուրջ դեմոկրատիա ու մեծ մասշտաբով մասսաների մասնակցություն քաղաքական բնագավառում: Սա մի տեսական պրոբլեմ է, որով զբաղվում են մի խումբ ձախ հոսանքներ: Այսինքն մի տեսակ դեմոկրատիա պիտի առաջացնել, որտեղ և տնտեսությունը կդեմոկրատացվի և կլինի քաղաքացիական հասարակարգ և քաղաքական ազատություններ ամենաբարձր մակարդակով: Այդ նոր դեմոկրատիաներում պետությունը նաև պետք է ամենալավ ձևով հսկողության տակ լինի:
Բանվորական կամ աշխատավորական դասակարգի մասին էլ տարբեր կարծիքներ գոյություն ունեն, որոշները այն կարծիքին են, որ բանվոր դասակարգը անցյալի նման գոյություն չունի և աշխատում են բանվոր դասակարգին այնպես սահմանել, որոնք բնորոշ են նոր կապիտալիստական հասրակարգին: Այսինքն բանվոր դասակարգը բաժանվում է տարբեր շերտերի, օրինակ՝
1-Այն բանվորները, որոնք բարձր գիտության մակարդակ ունեն,
2-Բանվորներ, որոնք ունեն բարոյական և զգացմունքային հմտություններ,
3-Բանվորներ, որոնք լեզվական հմտություններ ունեն և այլն:
Նրանք առաջվա նման չեն հավատում բանվոր դասակարգի դերակատարությանը, իսկ ձախ հոսանքների մեծ մասն այն հավատքին է, որ դեռ բանվոր դասակարգը հասարակության կենտրոնում է և աշխարհը փոխելու պոտենցիալ ուժ ունի և կարող է հիմնական դերակատարությունն ունենալ: Սակայն սա չի նշանակում, որ եթե բանվոր դասակարգը այդ պոտենցիալ ուժը ունի, դա իրականանալու կամ գործադրվելու է: Հնարավոր է նրանք իրենց շահերի մասին շատ տեղեկացված կամ այդ գիտակցությունը չուեննան կամ տարված լինեն կրոնական կամ նացիոլիստական գաղափարախոսություններով ու չկարողանան շարժվել ըստ իրենց դասակարգին բնորոշ տնտեսական շահերից: Ամենայն դեպս շատերը հավատացած են, որ նրանք կազմում են մեծ մասամբ հասարակությունների մեծամասնությունը: Բանվոր դասակարգին կարելի է բաժանել նաև երեք շերտերի կամ խավի՝
1-Վերին շերտ,
2-Միջին շերտ
3-Ստորին շերտ:
Այս շերտերից յուրաքանչյուրն ունի իրեն բնորոշ հատկությունները: Այս երեք շերտերը յուրաքանչյուր հասարակությունում նաև տարբերվում են և ունեն իրենց յուրահատկությունները: Այս շերտերին հնարավոր է անդրադառնալ առանձին թեմայով:

Ռուբիկ Սարդարյան
Սեպտեմբեր 2018

ԱՎԵԼԱՑՆԵԼ ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ

ՍՈՑԻԱԼԻԶՄ .AM

 

Հայաստանի Հանրապետություն
ք. Երևան,
(+37410)
E-mail: info@socialism.am

Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են: Մեջբերումներ անելիս հղումը socialism.am-ին պարտադիր է: Կայքի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուստառադիոընթերցումն առանց socialism.am-ին հղման արգելվում է: Գովազդների բովանդակության և մամուլի տեսության համար կայքը պատասխանատվություն չի կրում: