12 իրավունք, որ ցնցել է աշխարհը

Խորհրդային իշխանության սոցիալական նվաճումները 1․Ութ ժամյա աշխատանքային օրվա իրավունք։ Գործում էր աշխարհում՝ մարդկության պատմության մեջ առաջին անգամ։ 2․Ամենամյա վճարվող արձակուրդի իրավունք։ Կիրառվում էր մարդկության պատմության մեջ առաջին անգամ։ 3․ Անհնար էր աշխատողին աշխատանքից ազատել վարչակազմի կամ գործատուի նախաձեռնությամբ, առանց արհմիութենական և կուսակցական կազմակերպության համաձայնության։ 4․Աշխատանքի իրավունք, սեփական աշխատանքով կյանքն ապահովելու իրավունք։ Ընդ որում, մասնագիտական ուսումնական հաստատությունների շրջանավարտներն աշխատանքային ուղեգրով պարտադիր աշխատանքի տեղավորվելու իրավունք ունեին, նրանց տրվում էր բնակարան կամ հանրակացարան՝ ապրելու և աշխատելու համար։ 5․Միջնակարգ և մասնագիտական անվճար կրթության իրավունք։ Ընդ որում, և՛ միջնակարգ մասնագիտական, և՛ բարձրագույն կրթությունն անվճար էր՝ առաջին անգամ աշխարհում։ 6․Մանկական նախադպրոցական հիմնարկություններից՝ մանկամսուրներից, մանկապարտեզներից, պիոներական ճամբարներից…
Հանրապետությունը գտնվում է պատերազմական և քաղաքական որոշ արևմտամետ ուժերի ակտիվացման ժամանակաշրջանում։ Քառօրյա պատերազմը տագնապներով և ողբերգություններով հանդերձ, հսկայական դերակատարում ունեցավ մեր կյանքում և ցնցեց հանրապետությունը, այն ոչ միայն կասեցրեց անդառնալի թվացող բարոյական անկումն, այլև թռիչքային բարոյահոգեբանական վերելքն ապահովեց մեր աշխարհով մեկ սփռված ազգի։ Վերադարձրեց 1988 թ․ հպարտելի վերելքի ոգին ու հայ ժողովուրդը համոզվեց, որ այսօրվա երիտասարսությունն ի վիճակի է գերազանցելու իրենց հայրերին և պապերին։ Ազգային այս զարթոնքը մահու չափ ծանր հարված էր ԼՏՊ-ին, նրա արևմտամետ վասալներին և տարատեսակ շպիոնիկներին։ Չնայած մեր կենսաբանական թշնամին պեղումներ կատարել և գտել է «ներսի» մարդկանցից, ովքեր ծառայում են Արևմուտքին, շլացած և գայթակղված Քեռի Սեմի դոլարներով՝…

Հայաստանը մեծ վերելքի ճանապարհին

Սոցիալիզմի հիմնական առավելությունը կապիտալիզմի նկատմամբ այն է, որ պետության բյուջեում մեծ կապիտալ է կուտակվում, որի շնորհիվ հնարավորություն է ընձեռվում ոչ միայն ընթացիկ, այլև հեռանկարային խոշոր ներդրումներ ծրագրել և վերջնական արդյունքում հասնել ծրագրի իրականացմանը։ Օրինակ՝ կրթության և գիտության ուղղությամբ կատարված աշխատանքների ամփոփ պատկերը վերցնենք։ Սկսած 1920-ական թթ․Հայաստանում անգրագիտության վերացման ուղղությամբ այնպիսի լուրջ քայլեր կատարվեցին, որ արդեն 1940-ականների շեմին հանրապետությունում մեծ մասամբ հաղթահարվեց անգրագիտությունը, իսկ գիտության զարգացման ուղղությամբ աստիճանաբար տարվող քայլերը աշխարհին հայտնի անուններ տվեցին։ Այդ տարիներին արդեն Հայաստանի գիտությունների ակադեմիան գիտական աշխատանքների թվով երկրորդ տեղն էր զբաղեցնում ԽՍՀՄ-ում, նաև աշխարհի գիտական խոշոր կենտրոններից մեկն էր համարվում։ Շատ մարդիկ կան այսօր, ովքեր…
Ի՞նչ է սոցիալիզմը, ի՞նչ է տվել հայ ժողովրդին և մարդկությանը, ինչպե՞ս է համադրվում ժամանակակից համակարգերին, հնարավո՞ր է, որ ներկա Հայաստանում կյանքի կոչվի։ Հիշեցնենք, որ սոցիալիզմը համամարդկային նպատակ և հասկացություն է, որի հիմքերը մշակել են հին աշխարհի մտածողները։ Առաջիններից մեկն անգլիացի Թոմաս Մորն էր, ով գրել է նաև կոմունիզմի մասին, ուր ազդարարում էր․«Հասարակությունը կապրի սոցիալական բացարձակ հավասարության պայմաններում», սա, իհարկե, հեռավոր նպատակ է։ Իրականությունը սոցիալիզմն է։ Սոցիալիզմի սահմանումն առաջինը տվել են ուտոպիստները, ովքեր հայտնի էին ուտոպիստ-սոցիալիստ անվամբ։ Սոցիալիզմի սկզբունքները վերջնականապես և գիտականորեն հիմնավորեցին Մարքսն ու Էնգելսը։ Նրանք ասում էին, որ հասարակությունն այնքան կզարգանա, որ կստեղծի հատուկ տնտեսական և սոցիալական համակարգ, ուր…

Մարքսիզմը մերկացնում է կապիտալիզմը

Կարլ Մարքսի 198-րդ տարեդարձի առթիվ Մարքսի գաղափարախոսության ստեղծումից 160 տարի անց դեռևս նրա առաջ քաշած գաղափարները քննարկում են մարքսիզմի համակիրներն ու հակառակորդները: Հիմա ավելի մեծ ուշադրություն են դարձնում այդ գաղափարներին: Կապիտալիստներն իրենց քարոզներով փորձում են համոզել, որ մարքսիզմի գաղափարախոսությունը «մահացել» է, սակայն չեն խնայում ահռելի գումարներ ծախսել՝ այդ «մահացած» գաղափարախոսության դեմ պայքարելու համար։ Մեծահարուստները և ուժայինները լավ գիտեն, որ այդ գաղափարախոսությունը ոչ միայն չի մահացել, այլև մերկացնում է հարուստների ու կապիտալիզմի մասին այն իրականությունը, որ նրանք թաքցնում են ժողովրդից: Ամեն հին բան չի նշանակում, որ կորցրել է արժեքը: Մարքսի և Էնգելսի «Մանիֆեստ»-ն այսօր էլ ճգրիտ մեկնաբանում է հասարակության բաժանումը դասակարգերի,…
Թափանցիկ և արդար ընտրություններ անցկացնելու համար առաջնային պայման է հանդիսանում իշխանությունների քաղաքական կամքը: Անհրաժեշտ է, որպեսզի ընտրական օրենքի բարելավման գործընթացը լինի ամբողջությամբ թափանցիկ և քաղաքական-հասարակական, և մասնագիտական ամբողջ սպեկտրի մասնակցությամբ: Ըստ այդմ, նոր Ընտրական օրենսգրքի մշակման և ընդունման ժամանակ պետք է հաշվի առնել հետևյալը` 1․Ցուցակների ճշգրտում` ապահովելով նաև ճշգրտված ցուցակներում ընտրություններին մասնակցողների և արդեն իսկ քվեարկված ցուցակների հրապարակայնությունը: Ընտրություններից 10 օր առաջ ընտրատեղամասերում փակցվում են ընտրողների վերջնական ցուցակները: Ընտրողների վերջնական ցուցակներում հետագա փոփոխությունը կարող է կատարվել միայն համապատասխան օրգանի որոշմամբ: 2․Քվեարկությանը մասնակցող անձանց էլեկտրոնային եղանակով մատնահետքի միջոցով նույնականացում մասնակցողի լուսանկարի ցուցադրմամբ` ապահովելով բոլոր ընտրողների համար ID քարտեր: 3․Բոլոր ընտրական տեղամասերում…

Զարթոնք

Արիստոտելը վկայում է, որ բերքաբեր տարիներ լինում են ոչ միայն բնության մեջ, այլև մարդկային կյանքում։ Դրա վառ ու հոգեպարար ապացույցն է հենց հայոց ազգային ոգու հուժկու զարթոնքն ապրիլի 4-ին, որը համակեց հերոսական Լեռնային Ղարաբաղի քաջակորով հայորդիներին, ողջ Հայոց աշխարհին ու սփյուռքի մեր բազմամիլիոն քույրերին ու եղբայրներին։ Այդ սխրանքներով լի չորս օրը ցնցեցին և հիմնովին փոխեցին մեր առօրյա գորշ կյանքը, մեր մեծ ու փոքր հոգսերն ու տառապանքները, մեր դժգոհություններն ու հիասթափությունները։ Լեռնային Ղարաբաղի նոր ու սխրալի ազատագրական պայքարի այդ չորս օրվա ընթացքում մենք անցանք հրի ու կրակի միջով, ունեցանք ցավալի կորուստներ, բայց նաև Առյուծ Մհերին, Սասունցի Դավթին, Վարդան Մամիկոնյանին, Անդրանիկ Օզանյանին,…
Հայ ժողովուրդը հերթական անգամ փառքով դուրս եկավ իր դեմ սանձազերծված ադրբեջանա-թուրքական ռազմական արկածախնդրությունից։ Մեր բանակը պատվով կատարեց իր առաքելությունը՝ թշնամուն արժանի հարված տալով, ջախջախեց նրա նորագույն ռազմական տեխնիկան՝ պատճառելով մարդկային լուրջ կորուստներ։ Ցավոք, ունեցանք տասնյակ զոհեր և վիրավորներ։ Մենք խորապես սգում ենք հայրենիքի համար մարտիրոսված զինվորների կորուստը և զորակցություն ենք հայտնում նրանց հարազատներին։ Հայ ժողովուրդը Մայր Հայաստանում, Լեռնային Ղարաբաղում և համայն սփյուռքում մեծագույն զարթոնք և վերածնունդ ապրեց, համախմբվեց հանուն իր հայրենիքի պատվի և արժանապատվության պաշտպանության։ Համազգային այս զարթոնքը պետք է պաշտպանել, խորացնել և ուղղորդել հայրենիքի առջև ծառացած հիմնախնդիրների լուծմանը, սոցիալական արդարության հաստատմանը, երկրի սոցիալական, տնտեսական կյանքի արմատական վերափոխմանը, գիտատեխնիկական ներուժի…
Ապրիլի 1-ի լույս 2-ի գիշերը Ադրբեջանի սանձազերծած ռազմական գործողությունների հետևանքով ղարաբաղա-ադրբեջանական հատվածում իրավիճակն աննախադեպ սրվել է: Անտեսելով և արհամարհելով միջազգային հանրության կոչերը՝ հրադադարի ռեժիմը պահպանելու վերաբերյալ, ադրբեջանական կողմն իր ագրեսիվ ու վայրագ գործողություններով առ այսօր շարունակում է ապակայունացնել վիճակը ողջ տարածաշրջանում: Հայաստանի կոմունիստական կուսակցությունը խստորեն դատապարտում է նմանօրինակ գործելաոճը, համարելով, որ այն հղի է բազմաթիվ վտանգներով: Կոչ ենք անում միջազգային կառույցներին` համարժեք գնահատական տալ Ադրբեջանի վարած քաղաքականությանը և զսպել անդադար պատերազմ սկսելու նրա անհագ ցանկությունը: Մեր զորակցությունն ենք հայտնում սահմանին կանգնած հայ զինվորներին` հույս հայտնելով, որ նրանց արիության և խիզախության, ինչպես նաև ամբողջ հայ ազգի համախմբման շնորհիվ թշնամին կստանա համարժեք…
1․ Հեղափոխություն, այսինքն՝ վեր ու վար անել ու ամեն ինչ խառնել, բարեփոխություն, այսինքն՝ կարգավորել ու բարելավել: 2․Հեղափոխությունը բնորոշ է հետամնաց հասարակություններին, բարեփոխությունը բնորոշ է դինամիկ ու զարգացող հասարակություններին: 3․Բարեփոխությունը խելացի, ռացիոնալ և աստիճանական գործընթաց է: Հեղափոխությունը հանկարծակի ու հուզական ծրագիր է: 4․Ոչ մի երկիր հեղափոխական մտածողությամբ ու հեղափոխությունով չի հասել զարգացման ու առաջադիմության: Սակայն բարեփոխությունն է, որ կարողացել է փուլ առ փուլ ճիշտ ղեկավարությամբ ու միջոցներով հասարակությանը փրկել աղքատությունից, օրինակ՝ Եվրոպան, Ճապոնիան, Չինաստանը և այլ երկրներ: Հեղափոխական լինելը բնորոշ է պոպուլիստներին և հուզական խառնվածքի տեր մարդկանց: 5․Աշխարհի փորձը ցույց է տալիս, որ վերջին 500 տարվա ընթացքում խելացիությունը և գիտականությունը հաղթել…
Սոցիալիստական հասարակարգի ձևավորումն իր բնական ընթացքն ունի, որի համար խիստ անհրաժեշտ է աշխատավորական ու կոմունիստական կուսակցությունների ակտիվ կազմակերպչական գործունեությունը: Սոցիալիզմին հասնելու համար պետք է անցնել որոշակի փուլեր, որոնցից ամենագլխավորներն են՝ դեմոկրատական հասարակության ստեղծումը, տնտեսության մեջ հասարակական արդարությունը, հակաիմպերիալիստական ու հակակապիտալիստական հակումներով հասարակությունը: Անդրադառնանք առաջին նախապայմանին՝ դեմոկրատիային: Ամբողջ աշխարհում, հասարակական արդարության կողմնակից հասարակական ու ձախակողմյան ակտիվիստները նպատակադրել են գտնել ելքեր ու ձևեր առանց շահագործման հասարակական ու քաղաքական հարաբերությունների կազմակերպման համար, որոնք կապիտալիստական համակարգին մարտահրավեր կնետեն: Այդ ձևերը կարող են լինել ռադիկալ և դեմոկրատական, դրանք որոշվում են յուրաքանչյուր հասարակության յուրահատկությունները հաշվի առնելով: Սակայն նկատի ունենալով սոցիալիստական համակարգերի որոշակի անհաջող փորձերը, որոնք մինչև…
Էջ 6, 8-ից

ՍՈՑԻԱԼԻԶՄ .AM

 

Հայաստանի Հանրապետություն
ք. Երևան,
(+37410)
E-mail: info@socialism.am

Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են: Մեջբերումներ անելիս հղումը socialism.am-ին պարտադիր է: Կայքի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուստառադիոընթերցումն առանց socialism.am-ին հղման արգելվում է: Գովազդների բովանդակության և մամուլի տեսության համար կայքը պատասխանատվություն չի կրում: