Արխիվ Նոյեմբերի 2019 - ՍՈՑԻԱԼԻԶՄ.am
Երեքշաբթի, 19 Նոյեմբերի 2019 13:02

Հեռանկար/Herankar-15.11.2019

"Հեռանկար"-ի տաղավարում քննարկվում է Հանրային Խորհրդի անհրաժեշտության հարցը: 

Բաժին՝ Հայաստանում

Բոլիվիայում ժողովրդավարական կարգը սպառնալիքի տակ է երկրում պետական հեղաշրջում իրականացնելու փորձերի պատճառով: Ուրբաթ այսպիսի կարծիք է հայտնել երկրի նախագահ Էվո Մորալեսն այն բանից հետո, երբ որոշ ոստիկաններ միացել են իր վերընտրվելու դեմ բողոքի ցույցերին, հայտնում է ՏԱՍՍ-ը:

«Եղբայրներ եւ քույրեր, մեր ժողովրդավարությունը սպառնալիքի տակ է պետական հեղաշրջման պատճառով, որն անցկացնում են բռնության պատրաստ խմբերը, որոնք հարձակվում են սահմանադրական կարգի վրա»,- գրել է նա իր Twitter-յան էջում:

Նա կոչ է արել «ժողովրդին խաղաղ միջոցներով պաշտպանել ժողովրդավարությունն ու սահմանադրությունը՝ խաղաղության եւ մարդկային կյանքերի պահպանման համար»:

Ավելի վաղ բոլիվիական թերթերը հայտնել էին, որ Սանտա Կրուս, Կոչաբամբա քաղաքներում եւ երկրի մայրաքաղաք Սուկրեում ոստիկանական մի քանի ստորաբաժանումներ միացել էին Մորալեսի վերընտրվելու դեմ բողոքի ցույցերին: Երկրի պաշտպանության նախարար Խավյեր Սավալետան ընդունել էր, որ «որոշ ոստիկաններ խռովություն են բարձրացրել», բայց հայտարարել էր, որ իրավապահ մարմինները ընդհանուր առմամբ շարունակում են կատարել իրենց պարտականությունները:

Բոլիվիայում նախագահական ընտրություններն անցկացվել են հոկտեմբերի 20-ին: Տեղեկությունների համաձայն, որոնք հրապարակել է Գերագույն ընտրական դատարանը, հաղթել է պետության գործող ղեկավար Էվո Մորալեսը: Նրա հիմնական մրցակիցը՝ նախկին նախագահ Կառլոս Մեսան, հայտարարել է, որ չի ճանաչում առաջին փուլում Մորալեսի հաղթանակը: Բոլիվիայում կամարտահայտման արդյունքների հրապարակումից հետո բողոքի ցույցեր եւ գործադուլներ էին սկսվել: Մորալեսը արտակարգ դրության ռեժիմ էր հայտարարել եւ ընդդիմությանը մեղադրել պետական հեղաշրջում կազմակերպելու փորձի մեջ:

Աղբյուր՝ news.am

 
 
Բաժին՝ Աշխարհում

Ներքաղաքական լարվածությունն օր օրի նոր երանգներ է ստանում։ Դատական համակարգի ճգնաժամից և Վազգեն Մանուկյանի անհանգիստ շարժումներից զատ չափազանց հետաքրքիր է նաև Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության ակցիան ԿԳՍՄ նախարար Արայիկ Հարությունյանի դեմ։ Եվ ընդհանրապես ՀՅԴ-ի ակտիվացումն արդեն իսկ մտածելու առիթ ա տալիս։ Իսկապես մենք չգիտենք, թե ինչ են փորձում նախաձեռնել դաշնակցականները և չենք էլ պատկարցանում, թե ինչի են նրանք պատրաստ կամ էլ ընդունակ։ Բայց չիմանալ դեռևս չի նշանակում չկանխատեսել, քանի որ անցյալի պրակտիկան տալիս է կանխատեսումներ իրականացնելու բոլոր հնարավորությունները։

 

Պատմության փորձը հաշվի առնելով՝ արձանագրենք հետևյալ ճշմարտությունը․ Դաշնակցությունն իր էությամբ վտանգավոր ու ապակառուցողական քաղաքական ուժ է։ Սա պիտակում չէ և ոչ էլ դաշնակցականներին վիրավերելու փորձ։ Ոչ ոքի համար էլ գաղտնիք չէ, որ զենքի ուժով հարցեր լուծելն ու ահաբեկչությունը Դաշնակցության ամենահարազատ քաղաքական գործիքներն են։ Ամենևին էլ պատմության ու անցյալի մեջ խորանալու մտադրություն չունենք և ոչ էլ՝ ՀՅԴ-ին դեմոնիզացնելու և չարիքի կերպարանքով ներկայացնելու հակվածություն։

Աղբյուր՝ https://www.1in.am/2658396.html

 

 

 
Բաժին՝ Հայաստանում

«Առաջին լրատվական»-ը հարցազրույց է անցկացրել Մոսկվայի «Միաբանություն» կենտրոնի նախագահ Սմբատ Կարախանյանի հետ։

-Պարոն Կարախանյան, անդրադառնանք հայ-ռուսական հարաբերությունների ներկայիս փուլին։ Վերջին շրջանում ուշագրավ այցեր ու հայտարարություններ հնչեցին Մոսկվայի կողմից. նախ՝ ՌԴ պաշտպանության նախարար Շոյգուն այցելեց ու հայտարարեց ռուսական ռազմաբազայի արդիականացման մասին, ապա Երևանում ՌԴ արտգործնախարար Լավրովը հայ-ռուսական հարաբերություններում նոր իշխանությունների քաղաքականությունը դրական համարեց։ Ի՞նչ եք կարծում՝ ինչո՞ւ փոխվեց ռուսական քաղաքականությունը Երևանի նկատմամբ, համենայնդեպս, հեղափոխությանը հաջորդող ամիսներին նման սիրալիր վերաբերմունք մենք չէինք տեսնում։

Ես հարցն այդպես չէի դիտարկի։ Ե՛վ այն ժամանակ, և՛ նաև հիմա Ռուսաստանը Հայաստանի հանդեպ դրական վերաբերմունք է ունեցել, և խոսքն ամենևին այն մասին չէ, որ հենց հիմա է փոխվել այդ վերաբերմունքի բնույթը։ Իրականում, Ռուսաստանը միշտ շատ պրագմատիկ, կառուցողական և, իհարկե, իր շահերից բխող քաղաքականություն է վարում Հայաստանի, Հայաստանի իշխանությունների հետ։

Մենք դեռ մեկ տարի առաջ ասում էինք՝ Հայաստանում «սանձազերծված» հակառուսական քարոզչությունն այնքան էր ուժեղացել, որ տպավորություն էր ստեղծվում ԶԼՄ-ներում, տարբեր հարթակներում, թե Ռուսաստանը շատ վատ է վերաբերվում Հայաստանի իշխանություններին ու նոր Հայաստանին։ Ես միշտ եմ ասել, որ Ռուսաստանը շատ լավ է վերաբերվում Հայաստանին, հայաստանամետ, հայաստանակենտրոն, Հայաստանին հզորացնելու քաղաքականություն է վարում։ Պարզապես այդ ձայնը չի լսվում, արհամարհվում է քարոզչական միջոցների, տարբեր շրջանակների քաղաքական հաշվենկատության արդյունքում։ Ես կարծում եմ՝ ոնց եղել է, այդպես էլ շարունակվում է։ Քայլ առ քայլ Ռուսաստանը ցույց է տալու իր դրական մոտեցումները, ցույց է տալու, որ ցանկանում է տեսնել հզոր պետականություն ունեցող դաշնակից այս տարածաշրջանում։

Ես ասել եմ՝ մեկ-երկու տարի հետո այդ դրական միտումներն ավելի առարկայական կլինեն, ու հիմա հենց դա է տեղի ունենում։ Որոշված իրողություն էր, որ պետք է լինի ռազմական օգնություն, եղավ, քաղաքական իրողության հետ կապված, արցախյան հիմնահարցի հետ կապված հստակ հայտարարություն եղավ, ու փաստորեն հիմա դրսևորվում է հայամետ քաղաքականություն այդ հարցով։

 

Նախկին իշխանությունները կամ, ինչպես ընդունված է ասել՝ ռևանշիստները քաղաքական պայքար են տանում ու միշտ ուզում են ցույց տալ, որ այս իշխանությունները աշխատում են Ռուսաստանի դեմ։

-Եվ դա է վկայում նախկին նախագահ Քոչարյանի վերջին հոդվածը։

Այո՛, քարոզչական տիրույթում հենց այդպիսի քաղաքականություն է տարվում,ասում են՝ նորերը հակառուսական են, մենք գանք, պրոռուսական կլինենք։ Բայց Ռուսաստանում դրան նորմալ են վերաբերում, մեծ ուշադրություն չեն դարձնում։ Նախկին իշխանության ուժերը իրենց լոբբիզմով, ֆինանսական հնարավորություններով, ծիծաղելի քարոզչական պղպջակներով ուզում են ցույց տալ, թե Ռուսաստանը Հայաստանի նկատմամբ վատ տրամադրվածություն ունի։ Բայց սա Ռուսաստանում ընդամենը հակակրանք է առաջացնում։ Կարծես թե իրենք դաշնակից են փնտրում, բայց այդ ծիծաղելի քարոզչությունը Ռուսաստանում նույնիսկ իշխանական շրջանակներում մեծ հակակրանք է առաջացնում։ Կարող է շատ չափն անցնեն, ու Ռուսաստանի արտգործնախարարը ոչ թե ասի, որ Հայաստանի նախկին նախագահի ինչ-որ սխալների պատճառով Ղարաբաղը դուրս մնաց բանակցային գործընթացից, այլ շատ ավելի մեծ բացահայտումներ լինեն։ Ուղղակի այսօրվա դրությամբ չենք ուզում ամեն ինչ ասել, դատական պրոցեսներ են ընթանում, ու շատ բան չի ասվի այս փուլում։ Բայց կրկնում եմ՝ եթե շատ չափն անցնեն, Ռուսաստանի կողմից հիշողության այլ թարմացումներ կլինեն։ Կասեն՝ գտեք ձեր իշխանության օրոք եղած ֆինանսական մասնավոր խորհրդականներին ու թող ասեն, թե ինչ սխեմաներով եք հանրապետությունից միլիարդներ դուրս բերել օֆշորային ճանապարհներով։ Իրենց քրեաօլիգարխիկ համակարգը, որ հետո վերածեցին ուժային կառույցի ու խառնել էին իրար՝ մարդը պետական գործիչ է, օլիգարխ, թե քրեական հեղինակություն.․․ քիչ թե շատ, խոշոր ձեռնարկությունները բաշխված էին երկու կամ երեք մարդկանց միջև։ Թող չափը չանցնեն, խայտառակ բաներ կբացվեն, եթե այդքան մթագնած է իրենց հիշողությունը՝ Արևմուտքում գտնվող իրենց ֆինանսական կառավարիչներն ամեն ինչ կասեն։

Պետք չէ համացանցը ու մամուլը լցնել անհեթեթություններով, արդյունքը եղավ Լավրովի հայտարարությունը, ու դեռ շատ հայտարարություններ կլինեն, եթե այդպես շարունակվի։ Մարդիկ զրոյից դարձան միլիարդատեր ու անբարոյական ձևով փորձում են դա կապել Ռուսաստանի հետ։ Կարող է առանձին մարդիկ իրենց հետ համագործակցել են, բայց աշխարհաքաղաքական հարց դրանից սարքել պետք չէր։ Օբյեկտիվ իրավիճակը փակված է քարոզչական հիստերիայով։ Մի կողմից այդ հիստերիան սկսվում է նախկինների արդեն շիզոֆրենիայի հասնող շարժումներով, ու մյուս կողմից կա օբյեկտիվ իրականություն։ Ռուսաստանն էլ անում է բնական քայլեր, որից իրենք տարակուսում են, ասում են՝ Լավրովը ցնդե՞լ է, փոխանակ գար մատ թափ տար, ասեր՝ վայ-վույ, ազատեք մարդկանց, նման բաներ է խոսում։ Չեմ ուզում անուններ տալ, բայց դա էլ եմ սխալ համարում։ Եթե թալանի մասին են խոսում, թող գնան ֆինանսական կառավարիչներին գտնեն, որոնք հստակ փոխանցումներ են արել, դուրս են բերել այդ գումարները երկրից։ 10-20 տարի է անցել, բայց դա իրականություն է, զրոյից մարդիկ չէին կարող դառնալ միլիարդատեր, ու պետք էր հենց դրա հետևից գնալ։

Հիմա, որ Լավրովը եկել օբյեկտիվ իրականությունն է ասել, սկսում եք այդ քարոզչությունը տանել Ռուսաստանի դեմ ու նեղանալ, ավելի ուժեղացնել հիստերիան։ Տեղից վեր կացած թալանչիները, նույնիսկ արյան մեջ շաղախվածները ամեն ինչը փորձում են բերել կապել Ռուսաստանի հետ, դրանից հետո նեղանում՝ Ռուսաստանը սենց արեց, նենց արեց։

-Խոսքը գնում էր նաև Պուտինի ու Քոչարյանի անձնական կապերի, անձնական մտերմության մասին։

-Դուք կարծում եք՝ Ռուսաստանն այն երկիրն է, որ կարող էր անձնավորված քաղաքականությո՞ւն վարել՝ այն էլ այս տարածաշրջանի բարդ աշխարհաքաղաքական իրավիճակի մեջ։ Թող չփորձեն մթագնել իրականությունը։ Որտեղ լավ լինի, Ռուսաստանն ասելու է՝ լավ է, որը վատ լինի, կասեն՝ վատ է։ Սա միշտ եղել է, կա, ես մեկ տարի առաջ էլ եմ ասել, որ համագործակցությունը նորմալ շարունակվելու է, ու թող խնդիր չսարքեն։ Հիստերիայի աստիճանը թող չփորձեն բարձրացնել, հասել է նրան, որ ասում են՝ սևը սպիտակ է, սպիտակը՝ սև, դեղինը՝ կանաչ։ Իրենց վիճակն էլ է շատ ծանր, նրանց էլ պետք է հասկանալ, չենք ուզում քննադատենք՝ մարդիկ գումար են ստանում, պետք է ամեն օր քարոզչական շեդևր հորինեն, որ մարդկանց ուղեղները լցնեն։ Բայց դա արդեն սկսում է հակազդեցություն, հակակրանք առաջացնել նույն Ռուսաստանի վերին իշխանությունների մոտ։ Հազար ասացին՝ հանգստացեք, նստեք տեղներդ, թող ամեն ինչ գնա օրինականության շրջանակներում։ Կանեն՝ կգովենք, չեն անի՝ կքննադատենք։ Կարախանյան Սմբատը վեր կկենա ու կասի՝ ՀՀ իշխանություններ ջան, դժվա՞ր է գտնել նախկինների ֆինանսական մասնավոր կառավարիչներին, խորհրդատուներին՝ Հունաստանից, Կիպրոսից, Մեծ Բրիտանիայից, ԱՄՆ-ից՝ այնտեղ են, հայտնի է նաև բանկերի ու ֆինանսական կազմակերպությունների անունները։ Դժվա՞ր է գտնել այն փոխանցումները, որ դուրս են եկել երկրից։ Հիմա դա չեն անում, ՀՀ իշխանությունները զբաղված են քրեական գործերով՝ հարց չկա, դա էլ է կարևոր։ Լուռ նստած սպասում ենք, տեսնենք, թե քննություններն այս ուղղությամբ երբ կգնան։ Թող նախկինները ջրի վրա չփչեն ու իրենց իրավիճակն էլ ավելի չբարդացնեն։

-Լավրովը խոսեց Հայաստանի նախկին ղեկավարներից մեկի մասին, որի օրոք Արցախը դուրս մնաց բանակցությունների սեղանից։ Քանի որ անուն չհնչեցրեց, քոչարյանական շրջանակները նշում են, որ դա Տեր-Պետրոսյանի օրոք է եղել։ Ո՞ւմ նկատի ուներ Լավրովը։

-Լավ է, որ չենք մահացել, կենդանի ենք՝ ամեն ինչ շատ լավ հիշում ենք ու կարող ենք ասել։ Քայլ առ քայլ այդ ամեն ինչն անցել ենք ու տեսել եք։ Ընթացքում եղել ենք և՛ կողմ, և՛ դեմ, և՛ ընդդիմադիր այն ժամանակվա իշխանություններին, տարբեր հարցեր ենք քննարկել ու ինչ-որ բան չի եղել, որի միջով անցած չլինենք։ Հիշում ենք նաև, թե Քի Վեսթում ինչ եղավ, երեք նախագահներից երկրորդն էր այդ որոշում կայացնողը։ Իշխանական թևը, որը եկավ Տեր-Պետրոսյանից հետո, նման հռետորաբանություն ուներ։ Ինքը համարում էր, որ եղել է Ղարաբաղի նախագահը ու հիմա էլ Հայաստանի նախագահն է, ուստի իմաստ չունի, որ ինչ-որ մեկը գա ու իր կողքը նստի։ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի ժամանակ նման բան չի եղել, հակառակն է եղել։ Սիրենք թե չսիրենք Լևոն Տեր-Պետրոսյանին, կան փաստական իրողություններ, որոնք ունեն ապացույցներ։ Ու չի կարելի այդպես բացարձակ հիմարություններով ու ստախոսություններով զբաղվել, կարելի է քննադատել, կարելի է գովել, բայց ճիշտն ասենք։ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը հստակ պահել է այդ գիծը ու այդ հարցում եղել է իր բարձունքի վրա։ Պետք է լինել արդար, իրատես ու հիմարությունների հետևից չընկնել՝ անկախ նրանից, թե ինչքան փող են տվել։

 

 


Դաշտն Արարատի սեղանն իմ սինին                    
Սևանն իմ գինին լուրթ ամպերի մեջ,                      
Բաժակը խփեմ Արարատ Սարին,                          
Կենացդ խմեմ Ռուս ժողովուրդ:       

                   
Հովհ. Շիրազ                   

                                     

Վայ հայերին, եթե նրանք երբևիցե ներքաշվեն եվրոպական 

քաղաքականության մեջ, շատ ավելի լավ կլինի նրանց համար,

 եթե Հայաստանի անունը  չշոշափվի եվրոպական որևէ դիվանագետի կողմից:

                                                                                                     Ֆ. Նանսեն


Երբ մոռանում ես անցյալը, ներկան դառնում է աճպարարություն


   Հայաստանի ղեկավարության հետ հանդիպումից հետո Բաքու մեկնելիս ՌԴ զինված ուժերի նախարար՝ Շայգուն հայտարարեց, որ Հայաստանը անդրկովկասում ռուսական դաշնության առանցքային ռազմական գործընկերն է, եթե Ադրբեջանը և Թուրքիան Հայաստանի նկատմամբ որևէ ոտնձգություն անեն, Ռուսաստանի Դաշնությունը կիրականացնի Հայաստանի հետ համատեղ՝ պայմանագրի պարտավորությունները: Մահվան դողը պատեց մեր արտաքին թշնամի՝ Կրտսեր Ալիևին, Էրդողանը Ամերիկայի ոտքերն ընկնելու ծրագիր մշակեց: Իսկ Գյումրու ռուսական N102 ռազմաբազան նորացնելը և ընդլայնելը՝ դա ռուսական արջի շառաչուն ապտակն էր եվրոպական “Եվրոպական կուսակցություն” ղեկավարների Տ. Խզմալյանին, Կ. Ռուբինյանին ու հակառուս թշվառներին, որոնք սրտաբանների դռների թակեցին, ուղեղի կաթվածով հիվանդանոց տեղափոխվեց բնության թյուրիմացության Սուտլիկ որսկան Սեֆիլյանը: Խելագարության տենդի մեջ հայտնվեց Պուտինի առջև դուռը փակել երազող, խեղկատակ՝ Դանիել Իոննիսյանը, Սորորսի գարշապարը լիզելով իրեն և գործընկերների համար փրկությա ճանապարհ է փնտրում: Այդպես էլ մեր քաղաքական տհասները և ներքին թշնամիները չհասկացան, որ ռուս զինվորի ոտքը հասել է Պարսից ծոց, Գյումրու ռուսական ռազմաբազան այսօր մեզ է պետք որպես զսպաշապիկ՝ Թուրքիայի և Ադրբեջանի համար: Հարգելի ընթերցող, հանրահայտ իրողություն է, որ բոլոր ժամանակների և տնտեսական ֆորմացիաներու իշխել է ուժը, ծնել է իրավունք և դարձել պարտադրանք: Հայաստանի աշխարհագրական դիրքը և պատմության դասը մեր նկատմամբ մի անբեկանելի որոշում է կայացրել, ապրել համաթուրքական շրջափակման մեջ, որը հրամայական պահանջ է մեր երկրի անվտանգության համար, միշտ լինել Ռուսաստանի դաշնության հետ հավասարը-հավասարի, անկախ այն բանից, թե ինչ գույն ունի ՌԴ դրոշը: Ռուսները միշտ էլ օգնել են մեզ ամենաօրհասական պահերին: Մեր քաղաքական թշվառները որպեսզի հասկանան: Ուզում եմ մի փոքրիկ էքսկուրս կատարենք անցյալից: Նախ պատմական արխիվից հանենք ու ժամանակավոր "հարություն" տանք տխրահռչակ եվրոպական մի խումբ գործող անձանց և փորձեն դիտարկել նրանց գործունեությունը մեր օրերի համայնապատկերում: Ճիշտ են ասում՝ պատմությունը կրկնվում է ամենաքիչը երկու անգամ, մի անգամ որպես ողբերգություն, երկրորդ անգամ՝ որպես ֆարս: Հանրահայը պատմական փաստ է, թե ինչ դեր է խաղացել ֆրանսիայի “Մեծ Արևելք” միասնական օթյակը Հայոց ցեղասպանությունը կազմակերպելու հարցում: Բայց 102 տարի հետո 2017թ. ներկայիս Օթյակի ղեկավար՝ Քրիստոֆ Հորբասը գալիս է Հայաստան, բարձրանում է Ծիծենակաբերդ՝ ծաղկեպսակ դնելու, սակայն նրա նպատակը Հայաստանում Օթյակի մասնաճյուղ կազմակերպելն էր: 1914թ. Թուրքիայում Գերմանիայի դեսպան Վանգեն Հայմը դեսպանատանը հայ պաշտոնյային ասել է. “Մենք՝ գերմանացիներս, ատում ենք հայերին”, նման վերաբերմունքը նա պատճառաբանել է այն իրողությամբ, թե “հայերը ռուսասեր են և իրենց հայրենի բարձրավանդակում ծառայում են ռուսների առաջխաղացմանը և այդ միջոցով հայերը ձգտում են ինքնություն պետության”, պարոն դեսպանը նաև եզրակացնում է՝ Հայաստանը ցցված է Գերմանիայի քաղաքական և տնտեսական ծավալման ճանապարհին, այդ իսկ պատճառով՝ հայը պետք է անհետանա և մեջտեղից վերանա: 1918թ., երբ մեր նորսատեղծ Հայաստանը ընդամենը 5 ամսական էր, անգլիացիները մտան Հայաստան՝ մեր պետական այրերը աղ ու հացով նրանց դիմավորեցին: Նրանց նպատակն էր տիրանալ Ալավերդու պղնձին և Բաքվի նավթին: Անմիջապես Ղարաբաղը անջատեցին Հայաստանից և թուրք գործակալ, ազգությամբ քուրդ Սուլթանովին նշանակեցին Ղարաբաղի գուբերնատոր, Խատիսյանի և անգլիական գեներալ Ռոքերի զրույցից պարզվեց, որ անգլիացիներն ուզում են Հայաստանում գաղութային ռեժի մտցնել: Անգլիացիների հեռանալուց հետո 1919թ. Հայաստան մտան ամերիկացիները՝ Բ. Վիլսոնը գեներալ Հարթարդին նշանակեց Հայաստանում Անտանտի պետությունների ներկայացուցիչ և ստեղծեց հանձնաժողով, որը աշխատում էր "Ամերիկյան զինվորական առաքելությունը Հայաստանում" անվան տակ: Գեներալ Հարբորդի և Մուստաֆա Քեմալի հանդիպումից պարզ դարձավ, որ ամերիկացիները շահագրգռված չեն, որ Հայաստանը դառնա ինքնուրույն պետություն, Վիլսոնը չկարողացավ անգամ ամրիկյան Սենատում հայկական մանդատի հարցը լուծել: 1920 թ. նոյեմբերին Հայաստանի ռազմաքաղաքական, սոցիալ- տնտեսական գործունեության բոլոր աղբյուրները ցամաքել էին: Դաշնակները վախենալով, որ պետությունը վերջնականապես կկործանեն, իշխանությունը հանձնեցին բոլշևիկներին, Ալեքսանդրապոլի խայտառակ դաշնագրով 9,5 հ. քկմ կոմունիստները հետո այն դարձրեցին 29,8 հ. քկմ: 11-րդ բանակը Կիրովի, Օրջանիկիձեի և Միկոյանի գլխավորությամբ՝ առաջին հերթին թուրքերից մաքրեցին Շիրակի սարահարթը, որոնք 2 ամսից ավել ներխուժել էին Հայաստան, բռնաբարել էին 5 հազար անչափահաս և 10 հազար մարդ վարակվել էր վենարական հիվանդությամբ:
   Հայաստանի օրհասական պահին, որտեղ էին Բ. Վիլսոնի և Անտանտի բանակները: Հայոց ցեղասպանությունից անցել է 104 տարի, սակայն ԱՄՆ-ի վարած քաղաքականության մեջ ոչինչ չի փոխվել, ամեն գնով պահպանելու իրենց շահը: Օրերս Ամերիկյան Կոնգրեսի ներկայացուցիչների պալատը ընդունեց Հայոց Ցեղասպանությունը ճանաչելու բանաձևը, այդ խնդիրը ամենևին էլ հայասիրական հայամետ հայացքներ չեն, այլ քաղաքական շահն է՝ կապված Թուրքիայի և Մերձավոր Արևելքի հետ: Այդ խաղում մենք սուբյեկտ չենք այլ օբյեկտ, խաղը մերը չի, մերը՝ ողբերգությունն է: Մեր ազգային ողբերգությունը ԱՄՆ դարձրել է զենք՝ Թուրքիային սպառնալու համար: Բանաձևոում հիշատակվում է Թուրքիայում ԱՄՆ-ի դեսպան Մոնգենթաուի և նախագահ Բ. Վիլսոնի մարդասիրական մոտեցումները: Ինչ մարդասիրության մասին է խոսքը, երբ Բ. Վիլսոնը նախագահ է ընտրվել 1913 թվականից մինչև 1921 թվականը (Եղեռնը տեղի է ունեցել 1915թ.), այն պարագայում, երբ դեսպան Մոնգենթաուն պարբերաբար զեկուցել է ամերիկյան կառավարությանը թուրքերի կողմից եղեռնի նախապատրաստման մասին: Այնտեղ չկար ամերիկյան շահը: Իսկ քաղաքական կիսագրագետ, տհաս Արա Պապյանը առաջարկում է Բ. Վիլսոնի արձանը կանգնեցնել Երևանում, հարցնենք այդ տհաս Արա Պապյանին՝ նրա որ արարքի համար, ավելի ճիշտ կլինի դեսպան Մոնգենթաուի արձանը կանգնեցնել: Ի տարբերություն Վիլսոնի, նրա մոտ մարդասիրական զգացումները շատ ավելի բարձր են եղել: Ինչ ջանք էլ գործադրենք՝ Սորոսի կանաչ դոլարներից մի քանի միլիարդներ ծախսեք, չի հաջողվի Հայաստանում հակառուսական գաղափարներ արմատավորել և ձեր մտածերակերպով ու ազգային պատմությունից անտեղյակ տգետ հոգեխախտները դարձել են ճակատագրական հիվանդագին մանրեներ՝ հայ և ռուս ժողովուրդների մարմնի վրա, որը չնչին է ինչպես Արարատին նետած քարը: Հասկացեք, բնության թյուրիմացություններ, սա Հայաստանն է, իսկ մենք հայկական յուրահատուկ գենի կրողը: Գեն, որն օտարը, պարտադրվածը դատապարտելի է, ի վերջո անբարոյականը դուրս շպրտելու և ինքնամաքրվելու մեծ կարողություն ունի:
   Սորոսի Հայաստանյան գործակալ, ազգադավի դասական օրինակ է՝ անվերջ սողալով, հիմար խողկատակի պես լիզում են Սորոսի գարշապարը, նրա կանաչ դոլարների հմայքից դառնում ստորաքարշ լակեյ, բարոյականությունից զուրկ, ստոր, քայլող աղբակույտ, հիվանդ հոգեխախտ ազգայնամոլներ են, ձեր գիտակցությունը ծնվում է կրքերի, զգացմունքների և այդօրինակ հատկանիշներից և ի վիճակի չեն ըմբռնելու ձեզ բաժին հասած դժբախտությունների պատճառները և կարող են ոչնչանալ ձեր կողմից չգիտակցված չարիքներից: Արևմտյան, եվրոպական ձեր գաղափարներով՝ դուք շատ նման եք այն դասական նկարին "Ավանակը վազում է իր ճակատից կախված գազարի ետևից":

Գեղամ Գալստյան
Հայ կոմունիստ

Ամերիկայում հակակումունիստական մի միության տվյալները արտացոլում են նոր քաղաքական գաղափարախոսության ներթափանցումը և տարածումը Ամերիկյան հասարակության մեջ, որն անցյալում՝ «թագավորական» կապիտալիստական աշխարհում ատելի էր համարվում: Այս միության ղեկավարությունը մտադիր էր Բեռլինի պատի փլուզման 30-ամյակի առթիվ՝տոնակատարության ժամանակ մի լավ ակտ կազմակերպել: Սակայն հակառակ իրենց ակընկալիքի, կրկին անգամ իրենց հավաքաց փաստաթղթերում հակառակ արդյունքի հասան: Հակակումունիստական միությունը, որը կոչվում է «հակակոմունիստ զոհվածների հիշատակի հիմնադրամ», հրապարակեց իր տարեկան հարցումների արդյունքը, որը ավելի անհուսադրելի էր այդ միության համար: Թվում է, թէ երկու տարի առաջ 1981 և 1996 թվականների ծնվածները ԱՄՆ-ում «Սոցիալիզմ» բառից ավելի դրական տպավորություն ունեին քան թէ «Կապիտալիզմ» բառից: Անցյալ տարվա հարցումը ցույց է տալիս, որ հենց այս սերնդի 46 տոկոսը գերադասում են ապրել սոցիալիստական հասարակարգում, 40 տոկոսը կապիտալիստական և 6 տոկոսը կոմունիստական հասարակարգում: Հիմա տեսնենք 2019 թվականի հարցման պատասխանները ինպիսի՞ն է: Վերջին տասնամյակների ծնվածների 70 տոկոսը պատրաստ է քվեարկել սոցիալիստ թեկնածուի օգտին: Այսինքն մեկ տարվա ընթացքում 10 տոկոս ավելացում է գրանցվել սոցիալիստական համակիրների շրջանում, դա նշանակում է 50 միլիոն քվե Ամերիկայում: Սա լավ հիմք է Բերնի Սանդերզի համար, որ իր հիմնական պրոպագանդան սկսել է «Դեմոկրատիկ Սոցիալիզմ»-ով: Օրինակ 45 տարեկանից ցածր մարդկանց կեսը մտածում է, որ համալսարանական կրթությունը պետք է անվճար լինի: Այդ հարցման արդյունքում ամերիկացիների 27 տոկոսը գտնում է, որ Դոնալտ Թրամփը առաջին սպառնալիքն է աշխարհի խաղաղության համար, 22 տոկոսը հյուսիսային Կորեայի ղեկավար Կիմ Ջունգը և 15 տոկոսը Պուտինը: Այդ միության ղեկավար Մարիոն Էսմիտը նշում է, որ «բացահայտվել է պատմական մոռացությունը կոմունիզմի ու սոցիալիզմի վտանգների մասին» սակայն եզրակացնում է, որ սառը պատերազմը հատկապես նոր սերնդի մտքերում ամբողջովին անհետացել է:
Պետք է եզրակացնել, որ Ամերիկայում աստիճանաբար վախը կոմունիզմից ու սոցիալիզմից նվազում է և սառը պատերազմը անցյալի սերնդին է պատկանում և նոր սերունդը նոր բան է բացահայտում, նրանք բացահայտում են, որ ուրիշ տեղեր սոցիալական ապահովություն գոյություն ունի: Ֆրանիսայում կրթությունը անվճար է մինչ դեռ իրենք ստիպված են իրենց կրթության համար մեծ պարտքեր վերցնել և համարյա թէ ամբողջ կյանքի ընթացքում իրենց պարտքերը մարել:

Աղբյուր՝ Ումանիտե թերթ, 06/11/2019

 

Բաժին՝ Աշխարհում

Հայաստանում անկախության տարիներին, մանավանդ Հոկտեմբերի 27-ից հետո երկրի զարգացման հիմնական խոչընդոտները և արգելքներն են եղել երկու հանգամանքներ՝ Առաջինը Հայաստանում քրեաօլիգարխիկ իշխանությունները և երկրորդը վերջինիս արևմուտքի կողմից ֆինանսական հովանավորությունը և սորոսականների միջամտությունը՝ Հայաստանին Նեոլիբերալ տնտեսական մոդելի թելադրանքը:
Հայաստանում ժողովրդի պայքարի շնորհիվ և Նիկոլ Փաշինյանի առաջնորդությամբ՝ քաղաքական հեղափոխական քայլերի արդյունքում, ոչ ամբողջությամբ, բայց մասամբ սկսվեց վերանալ Հայաստանի ժողովրդի ներքին չարիքը և Հայաստանի զարգացման ներքին արգելքը:
Անկախությունից հետո և քաղաքական հեղափոխությունից դեռ շատ տարիներ առաջ արևմուտքը թե՛ իշխանությունում և թե՛ տարբեր ընդդիմության շարքերում տեղադրեց իր և սորոսի «բաց» հասարակարգի գործակալներին կամ համախոհներին:
Քաղաքական հեղափոխության ընթացքում ակնհայտ էր սորոսակաների դերը, որոնք ակնկալում էին, որ «ռուսամետ» Ռոբերտա-Սերժական իշխանության կործանումով իրենց կհաջողվի Հայաստանին ավելի հեռացնել Ռուսաստանից, մի երկրից, որը հանուն իր անկախության՝ դիմադրում է Ամերիկյան իմպերյալիստական միահեծան գիշատիչ քաղաքականությանը: Այստեղ պիտի շեշտել, որ չարեչար սխալ կլինի Հոկտեմբերի 27-ից հետո քաղաքական դաշինքներին Ռուսամետ համարել:
Քրեաօլիգարխիկ իշխանությանը առաջին հերթին հետաքրքրում էր իր անձնական ու խմբային շահը և այդ իսկ պատճառով պատրաստ են եղել բոլորի հետ ստորագրել ազգակործան այն պայմանագրերը, որը ապահովելու էր նրանց իշխանությունը և թալանի շարունակությունը:
Անմիջապես հեղափոխությունից հետո սորոսականներին հաջողվեց որոշ քայլերով վնասել Հայ Ռուսական հարաբերություններին, այսպիսի օրինակներ ցավոք քիչ չեղան: Բայց իրականություններն Փաշինյանին աստիճանաբար իրատես դարձրին, որի արդյունքում Հայաստանի արտաքին քաղաքականությունը չփոխվեց, որի արդյունքներից մեկը կարելի է համարել Հայաստանի միջոցով Իրանի ներգրավելը և Իրանի նախագահ՝ Ռուհանու մասնակցությունը Երևանում կայացած ԵԱՏՄ-ի ժողովում: Մի բան, որ արևմուտքի և սորոսակաների վրդովմունքի պատճառ դարձան և սկսեցին հակակառավարական, հակա Փաշինյան քայլերի դիմել ու մտածեցին Փաշինյանին փոխարինող մի այլ ալտերնատիվի մասին: Մենք այս իրողությունը լավ պետք է հասկանանք ու մեր բոլոր ջանքերը գործադրենք, որպեսզի սորոսականների ու արևմուտքի ծրագրերը, որոնց մեջ են մտնում հիմնականում նախին իշխանավորների մի մասը՝ չիրականանան:
Այսպիսով նախկին իշխանությունները և արևմտամետ սորոսականները համատեղ քարոզարշավ են սկսել հեղափոխական քայլեր վերցնող ներկայիս իշխանության դեմ, որտեղ նախկին իշխանավորները հույսեր են փայփայում հետ բերել կորցրածը, իսկ սորոսակաները կարող են արգելք լինել ազգային ինքնուրույն պետություն դառնալու ճանապարհին:
Բազմաթիվ լրատվամիջոցներ տարբեր աշխատաձևերով պայքարում են ներկայիս առաջադիմական պետության դեմ, որպես օրինակ կարելի է նշել վերջերս News.am -ում բեմադրված ներկայացումը, որը ուներ հակապետական ու ոչ առաջադիմական բնույթ, որտեղ մակերեսային մոտեցումներով ու քննադատություններով չէին անդրադառնում սորոսականների և արևմուտքի հիմնական նպատակներին ու նեոլիբերալիստական քաղաքականությանը, որտեղ կեղծ արցունք թափելով Հայ-Ռուսական հարաբերությունների վրա, վտանգված էին համարում այն:
Ռուսաստանի դաշնության պաշտպանության նախարար՝ Շոյգունի այցը Հայաստան և Հայաստանի պաշտպանության նախարարության հետ ռազմաբազայի և կրկնապատիկ ընդլայման պայմանգրի ստորագրումը լավագույն ապացույցն է Հայ-Ռուսական հարաբերությունների կայուն և նորմալ վիճակի և այն արտահայտությունը, որ ռուս պաշտոնյանների կողմից եղավ, որ Ռուսական զորքի ներկայությունը Հայաստանում գեղեցկության համար չէ, այլ Հայաստանի ֆիզիկական անվտանգության երաշխիքն է դա, ապացույցն է այդ հարաբերությունների:
Հույս ունենք, որ առաջադեմ ուժերն ու անձիք իրատես լինելով ճիշտ կգնահատեն ներկայիս իրավիճակը և պաշտպանելով պետությանը կնպաստեն՝ մեր երկիրը դառնա անկախ ու ձերբազատված միջազգային չարաշահող ուժերից ու կառույցներից:


Հայ Ձախ Ֆորում, Երևան 09/11/2019

Հայ մարտիկ Թամարա Սարգիսը կոչ է անում աշխարհի ժողովուրդներին և հատկապես հայ կանանց` դիմակայել Սիրիայի հյուսիսում Թուրքիայի օկուպացիոն հարձակումներին և կանգնել Սիրիայի ժողովրդի կողքին:

Թամարա Գարաբեթ Սարգիսը Սիրիայում առաջին հայկական գումարտակի անդամ է ։  33-ամյա կինը ութ երեխաների մայր է ։  2011 - ին նա միացել է Ռոհավայում հիմնադրված պաշտպանության ուժերին ։  Սկզբում այն yxk-ի, ապա YPG/YPJ/SDF-ի հետ էր, և այժմ նա  գտնվում է  "Շահիդ Նուբար Օզանյան" գումարտակում, որը հիմնադրվել է 2019 թվականի ապրիլին ։

Երբ 2012 - ին" Ջաբհաթ ան Նուսրան " ու "Իսլամական պետությունը" հատեցին սահմանն ու հարձակվեցին Սերեկանիայի (Ռաս ալ Այն) վրա, Թամարան ակտիվ մասնակցություն էր ունենում քաղաքի պաշտպանությանը ՝ որպես YPG-ի անդամ ։  YPJ-ի շարքերում նա մշտապես մասնակցել է ԻԼԻՊ-ի դեմ պայքարին ։  Նա մասնակցել է նաեւ հոկտեմբերի 9-ին Սերյոկայում Թուրքական պետության կողմից սկսված օկուպացիոն ագրեսիայի դիմադրությանը: Նա ստիպված է եղել ռազմաճակատից հեռանալ վիրավոր ընկերոջ հետ ։  Այժմ նա օգնում է այն մարդկանց, ովքեր փախել են Սերյոկանիայից թուրքական ներխուժման պատճառով ։  Նա աշխարհի ժողովուրդներին, հատկապես հայ կանանց՝ կոչ է անում դեմ դուրս գալ թուրքական հարձակումների դեմ՝  հանուն Սիրիայի ժողովրդի։

 

Հոդվածն ամբողջության կարող եք ընթերցել, ինչպես նաև տեսանյութը դիտել աղբյուրից՝ https://anfenglish.com/news/armenian-fighter-don-t-be-a-party-to-the-turkish-aggression-38878 

 

Բաժին՝ Կանայք

ԱՄՆ Կոնգրեսի ստորին` Ներկայացուցիչների պալատում օրերս կայացած քվեարկության արդյունքում 

ընդունվեց Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող բանաձեւը: Քվեարկությանը մասնակցած կոնգրեսականներից

 կողմ քվեարկեց 405-ը, դեմ`10-ը, ձեռնպահ` 3-ը, իսկ 14 կոնգրեսական չքվեարկեց: Բանաձեւի ընդունումը բուռն 

արձագանք գտավ ինչպես Հայաստանում,  այնպես էլ Սփյուռքում, ինչի մասին «Իրավունք 

TV»-ի տաղավարում զրուցեցինք ԵՊՀ Արեւելագիտության ֆակուլտետի դեկան, թուրքագետ ՌՈՒԲԵՆ ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ հետ:

«ԱՄՆ-Ն ՕԳՏԱԳՈՐԾԵԼ Է ԻՐ ԶԻՆԱՆՈՑՈՒՄ ԵՂԱԾ ԶԵՆՔԵՐԻՑ ՄԵԿԸ»

– Պարոն Մելքոնյան, չե՞ք կարծում, որ ցնծությունը` ընդունված բանաձեւի վերաբերյալ, առնվազն 

չափազանցված էր:

– Նախ նկատենք, որ Հայոց ցեղասպանության ճանաչման խնդիրը երկար ժամանակ տարբեր մակարդակներով եղել է ամերիկյան 

քաղաքական օրակարգում, նույնիսկ նախորդ նախագահ Օբաման խոստացել էր «ցեղասպանություն» տերմինը կիրառել:

 Բայց ամեն անգամ քաղաքական նպատակահարմարություններից ելնելով` հետաձգվել է կամ չեղարկվել: Անգամ կային

 ԱՄՆ պետքարտուղարության, նախագահական ապարատի կողմից տարբեր հորդորներ` ուղղված ներկայացուցչական պալատին

 չեղարկել, չընդունել կամ չքննարկել այդ թեման: Եվ հիմա այս հարցի նման միասնական քվեարկությունը` ե՛ւ հանրապետականների, 

ե՛ւ դեմոկրատների կողմից, խոսում է այն մասին, որ խնդիրն ամենեւին էլ ԱՄՆ-ի հումանիստական, հայասիրական, հայամետ 

հայացքները չեն, այլ շատ ռեալ քաղաքական շահն է` կապված Մերձավոր Արեւելքի եւ մասնավորապես` Թուրքիայի հետ

 ինչպես երկկողմ, այնպես էլ Սիրիայի կոնֆլիկտի համապատկերում: Եվ բնական է, որ այս համատեքստում ԱՄՆ-ն օգտագործել 

է իր զինանոցում եղած զենքերից մեկը: Ես ամենեւին չեմ ուզում ստվերել այն հայամետ սենատորների գործունեությունը, 

որոնք տարիներ շարունակ պայքարել են Հայոց ցեղասպանության ճանաչման համար, բայց կարծում եմ` սա 

ակնհայտ ամերկյան քաղաքական շահից բխող քայլ էր` արված հենց իրենց համար: Եթե մենք նայում ենք ընդունված

 բանաձեւի տեքստը, ապա այնտեղ առնվազն երկու-երեք կետեր կան, որոնք կարելի է մի քիչ ուշադիր նայել,

 հետո` մտածել` ոգեւորվե՞լ կամ ձեր ասած` շատ բուռն արձագանքել, թե` ոչ:

– Ի՞նչ կետեր նկատի ունեք:

– Առաջինն այն, որ եթե կարդում ենք տեքստը, ավելի շատ գովում են իրենք իրենց, այսինքն`

 ԱՄՆ-ին  պատմության ընթացքում ցուցաբերած 

հումանիստական մոտեցման համար: Հիշատակում են Վիլսոնին, Մորգենթաուին եւ այլն: Նշում են ոչ միայն

 Հայոց ցեղասպանության, այլեւ սիրիացիների, ասորիների, այդ ժամանակ Օսմանյան կայսրությունում բնակված այլ

 ժողովուրդների կոտորածների մասին: Բայց, իհարկե, գովելի է, որ կիրառվում է «գենոցիդ», այսինքն` «ցեղասպանություն» տերմինը: Սակայն չի խոսվում երեւույթի ծավալների, հայրենազրկման մասին, չի նշվում, 

որ այն տեղի է ունեցել մեր բնօրրանում: Եթե այն տեքստաբանական առումով համեմատենք ընդհանրապես

 ցեղասպանությունը ճանաչած տարբեր երկրների ընդունած բանաձեւերի հետ, 

ապա դրանց մեջ միակ առանձնացողն իր պատմական փաստերի ավելի գերխտացմամբ ՌԴ Պետդումայի կողմից

 Հայոց ցեղասպանության փաստի ճանաչումն է, որտեղ ուղղակի սեւով սպիտակի վրա գրված է` «Արեւմտյան Հայաստանի հայերի ցեղասպանություն Օսմանյան կայսրության կողմից»: Այսինքն`

 նշվում է «Արեւմտյան Հայաստան» տերմինը, որով փաստվում է, որ սա ցեղասպանություն էր մեր բնօրրանում: 

Այդ բանաձեւում նշված էր նաեւ, որ ցեղասպանությունը ոչ միայն Արեւմտյան Հայաստանում է եղել, 

այլ նաեւ Օսմանյան կայսրության այլ տարածքներում, որն ուղղված էր ոչ միայն հայերի, 

այլեւ ընդհանրապես` հայ-ռուսական հարաբերությունների դեմ, 

որովհետեւ հայերը Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին կոտորվում էին նաեւ` 

որպես ռուսների դաշնակիցներ:

«ՈԳԵՎՈՐՎԵԼ ՊԵՏՔ ՉԷ, ՊԵՏՔ Է ԸՆԴՈՒՆԵԼ Ի ԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ»

– Սկզբում ոգեւորվում էինք, երբ ամերկյան նահանգ առ նահանգ  ճանաչում էին ցեղասպանությունը, 

հիմա հասանք բանաձեւերին, ընդ որում` թվում է, թե ամեն ինչ շատ պարզ է, բայց արձագանքներն 

այլ բան են հուշում: Մի մասն ասում էր, թե ԱՄՆ-ն ճանչեց Ցեղասպանությունը « մյուսները բանաձեւը 

վերագրում էին ԱՄՆ Կոնգրեսին: Անգամ վարչապետ Փաշինյանի արձագանքից պարզ դարձավ, 

որ նա էլ չի տարբերում Ներկայացուցիչների պալատը Կոնգրեսից: Վերջիվերջո, 

Ցեղասպանության ճանաչման հարցում ամերիկյան ո՞ր կառույցի խոսքն է լինելու վերջնական:

– Ըստ էության, սա, կարելի է ասել, խորհրդատվական փաստաթուղթ է, որն իրավական մեծ 

նշանակություն չունի, բայց ունի քաղաքական եւ քարոզչական նշանակություն: Այնպես որ,  կարծում եմ` 

ոգեւորվել պետք չէ, այլ պետք է ընդունել ի գիտություն: 

Պետք է շատ ավելի սառը մոտենալ այս հարցին, որովհետեւ սա մեր ազգի ողբերգությունն է,

 որը այլ պետությունների միջազգային հարաբերություններում դարձել է զենք: Նույնիսկ մի փոքր

 հնացած զենք է, որովհետեւ այս զենքով ԱՄՆ-ն Թուրքիային սպառնում էր վաղուց: Եվ այս իրավիճակում բանաձեւ ընդունելը Թուրքիայի վրա ուղղակի 

սպառնալիք կամ

 ինչ-որ ազդեցություն գործելու նպատակ ունի: Ասեմ, որ իրավական առումով`

 բացի ներկայացուցչական պալատից, կա նաեւ մյուս մարմինը, այսինքն`

 այս բանաձեւն ընթացք պետք է ունենա, թեպետ հասկանալի էլ չէ` ընթացք կլինի, թե դրանից հետո` այս

 բանաձեւը կտեղափոխվի օրենսդիր հաջորդ պալատ: Կամ արդյո՞ք այն կհասնի նախագահական,

 եւ Թրամփը դրա վրա հղում կանի: Հետեւաբար, ուղղակի պետք է ընդունել, որ 

ներկայացուցիչների պալատը, փաստորեն, գերակշիռ մեծամասնությամբ ճանաչեց ցեղասպանության փաստը: 

Միեւնույն ժամանակ, հարցականներ են առաջանում, թե ինչու այդ նույնը տեղի չէր 

ունենում երկու-երեք տարի առաջ, երբ Թուրքիայի եւ ԱՄՆ-ի հարաբերություններն ավելի լավ էին,

 երբ Բարակ Օբաման խոստացել էր ընդունել եւ արտաբերել «ցեղասպանություն» բառը: 

Մենք պետք է գիտակցենք, որ մեր ողբերգությունը դարձել է միջազգային քաղաքական առեւտրի մաս: 

Պետք է հարցին մոտենանք այդ կոնտեքստում եւ ոգեւորվելու փոխարեն`

 կառաջարկեի գիտակցել կամ քննարկել, թե ինչ կարող ենք անել ստեղծված

 վիճակում: Կարծում եմ` կա բավական դրական քարոզչական ֆոն. միջազգային մամուլում, 

միջազգային քաղաքական օրակարգում թեման ակտիվացել է, ուստի` այս ակտիվացման 

շրջանակներում կարող ենք հրապարակ նետել մեզ` Հայաստանի,

 հայության համար ավելի կարեւոր  ցեղասպանությանն առնչվող, փաստարկված, քարոզչական տեսակետներ:

 Պետք է այս ֆոնն օգտագործենք մեր խաղը տանելու համար, այլ ոչ թե զուտ ուրախանանք,

 որ բանաձեւ է ընդունվել եւ այդքանով վերջ, այսինքն` հերթական մեր բարոյական հաղթանակը համարենք: 

Ըստ իս, հարցն առաջին հերթին պատված է զգացմունքայնությամբ, բայց երբ տակը նայում ենք,

 պետք է տեսնենք հարցի իրավական, փաստաթղթի պատմագիտական կողմը, թե ինչ շեշտադրումներ են արված, 

ինչ տերմիններ են կիրառված, որ կետերի վրա է ավելի շեշտված, եւ արդյոք սա բխում է միայն հայության,

 թե առավելապես բխում է ԱՄՆ շահերից: Արդյոք սա նրա քննությունն է ժողովրդավարության առջեւ, 

թե ուղղակի իր քայլն էր մերձավոր արեւելյան իր քաղաքականության մեջ:

– Մի տեսակ պարադոքս է ստացվում. 104 տարի սպասում ենք Ցեղասպանության ճանաչմանը, 

երբ ճանաչում են, հասկանում ենք, որ ոչինչ չշահեցինք դրանից: Չե՞ք կարծում,

 որ շեշտը մի քիչ շատ ենք դրել ճանաչման վրա,  մինչդեռ պետք էր խոսել փոխհատուցման մասին:

– Միանշանակ: Կարծում եմ` սա վաղուց ինքնանպատակ քայլ է, մենք վաղուց պետք է թեւակոխած լինեինք այլ հարթություն`

 փոխհատուցման կամ գոնե փաստի ճանաչման այլ մակարդակների փորձեինք հասնել եւ տեսնել, 

թե ինչ կարելի է անել ճանաչմանը զուգահեռ: Մինչդեռ որեւէ մի պետության, որեւէ նահանգի օրենսդիր մարմնի ճանաչումից հետո`

 որեւէ լուրջ ձեռքբերում մեր քաղաքական կապիտալում չունենք այս ուղղությամբ: 

Ունենք ուղղակի պահի ազդեցությամբ ոգեւորվածություն եւ վերջ: ԱՄՆ-ն ու Թուրքիան ունեն իրենց շահերը, եւ մենք այս խաղում

 սուբյեկտ չենք, այլ օբյեկտ ենք: Եվ մենք չենք խաղը տանում, այս խաղի մասնակիցը չենք, ողբերգությունն է մերը« խաղը մերը չէ: 

Դրա համար պետք է փորձենք հարցին այլ դիտանկյունից նայել, ընդ որում` կան հաջողված նախադեպեր,

 եւ պետք է նաեւ տեսնել, թե օրինակ, հրեական փորձն ինչ է ասում,

  Իսրայելն այդ պարագայում ինչ է արել, եւ դուրս գանք այդ պարզունակության ծիրից: Այս օրերին տեսնում եմ,

 որ մարդիկ անգամ շնորհավորում են իրար, միգուցե կա դրա մեջ բարոյական հաղթանակի կամ բավարարվածության ասպեկտ, 

բայց ի՞նչ դրանից, հետո ի՞նչ է լինելու: Էլի եմ ասում` երբ տեքստը նայեք, կտեսնենք, որ ընդունված բանաձեւն 

ամերիկյան պետության գովերգման մի ամբողջ փաստաթուղթ է, որտեղ նշված չէ ո՛չ Ցեղասպանության հետեւանքների,

 ո՛չ շարժառիթների մասին: Եթե չեմ սխալվում, տեքստը սկսում է մոտավորապես այսպես` մենք հպարտ ենք, 

որ երբ 1,5 մլն հայերը կոտորվում էին, ԱՄՆ-ն հանդես եկավ ինչ-որ հայտարարությամբ, հպարտ ենք

 Մորգենթաուի քայլերով, Վիլսոնի ինչ-որ առաջարկով ու գալիս-հասնում են մինչեւ Ռեյգանին, որը ճանաչել է ցեղասպանությունը,

 բայց դրա իրավական եւ հետեւանքային կողմն, ըստ էության, չկա:

 

ՀՐԱՆՏ ՍԱՐԱՖՅԱՆ

Հարցազրույցն ամբողջությամբ դիտե՛ք տեսանյութում.

 

 

 

Աշխարհում ականատեսն ենք լինում բողոքների՝ ներկա իրավիճակի դեմ և տարբեր ուժերը՝ ձախից մինչև աջ, պահանջում են փոփոխությունների կատարում: Առաջ են եկել դասակարգային պայքարներ՝ տարբեր երանգներով: Սկզբնական շրջանում այս պայքարը տարբեր երկրներում տարբեր պատրվակներով էին արտահայտվում, օրինակ Հնդկաստանում սոխի թանգացման դեմ, Չիլիում մետրոյի տոմսի գնի բարձրացման դեմ, Լիբանանում՝ վաթստապի վրա հարկերի սահմանման դեմ, Իրաքում իշխանավորների կոռուպցիայի դեմ և այլն: Սակայն, այս բոլոր բողոքների միջև մի տեսակ օրգանիկ և դիալեկտիկական կապ գոյություն ունի: Թվում է թէ երիտասարդությունը լավ հասկանում է բոլոր այն խաղերի մասին, որ իշխանավորները՝ ըստ իրենց շահերի, խաղում են իրենց ու երկրի հետ և նրանք ստիպված են մի ալտերնատիվ է փնտրել: Բոլորն զգում են տնտեսական քաղաքականության ազդեցություններն իրենց կյանքի մակարդակի վրա, հատկապես աշխատավորների, աշխատավարձ ստացողների ու միջին դասակարգի կյանք վրա, այդ իսկ պատճառով նրանց լոզունգների մեծ մասը վերաբերում է՝ «Աշխատանք, հաց և ազատություն» լոզունգին: Աշխարհի տարբեր երկրներում ականատեսն ենք լինում այն բանի, որ մարդիկ դուրս են եկել և փողոցներում, գործարաններում, և վիրտուալ ցանցերում բողոքում են անհավասարության ու նեոլիբերալական տնտեսական անարդարության դեմ: Բողոքողների մեծ մասը պատկանում են աշխատող դասակարգին, երիտասարդությանը ու միջին խավին, որոնք ամենամեծ վնասն են ստանում նեոլիբերալական քաղաքականությունից: Նեոլիբերալական քաղաքականությունը տարածված է մարդկանց կյանքի բոլոր ասպարեզների վրա: Մարդկանց 99 տոկոսի գրպաները դատարկվում են ու մեկ տոկոսի գրպաները լցվում գումարներով:
Մի տեսանկյունից թվում է թէ այս շարժումները ինքնաբուխ են, սակայն դրանց արմատները գալիս են տնտեսական շահագործումից ու ոչ դեմոկրատիկ հարաբերություններից: Այս շարժումները հնարավոր է ժամանակավոր ձևով դադարեցվեն, սակայն կրկին գլուխ են բարձրացնելու և շարունակվելու են այնքան ժամանակ միչև այդ երկրներում չստեղծվեն արդար տնտեսական ու քաղաքական հարաբերություններ:
Նման պայմաններում առաջանում են նաև կրոնական ֆանատիզմներ, իսլամական ահաբեկչություններ, նացիոնալիզմի և ծայրահեղ աջի ուժեղացում, ռացիզմ ու ազգայնամոլություն, ցեղային ու կրոնական բախումներ, կենսամթնոլորոտային քայքայում, սառը պատերազմ ու առևտրական պատերազմներ, որոնք կրում են ազգային, միջազգային ու տարածաշրջանային բնույթ:
Սակայն մյուս կողմում գոյություն ունի առողջ պայքար, որը հետապնդում է արդարություն բոլոր բնագավառներում՝ անկախ սեռից, կրոնից ու ազգային պատկանելիությունից ու հենվում են քաղաքացիական հասարակարգի նորմերի վրա:
ՄԱԿ-ի առաջին քարտուղար Անտոնտո Գուտրեշը հոկտեմբերի 25-ին հրատարակված մի հռչակագրում՝ աշխարհի ղեկավարներին զգուշացրել է նոր տեխնոլոգիաների բացասական ազդեցության, հասարակություններում անհավասարության խորացման, կոռուպցիայի ու խտրականությունների մասին և ավելացրել է, որ այս բոլորը պատճառ են դառնում, որ հարյուր հազարավոր մարդիկ փողոց դուրս գան ու ցույցեր կազմակերպեն:

Էջ 1, 2-ից

ՍՈՑԻԱԼԻԶՄ .AM

 

Հայաստանի Հանրապետություն
ք. Երևան,
(+37410)
E-mail: info@socialism.am

Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են: Մեջբերումներ անելիս հղումը socialism.am-ին պարտադիր է: Կայքի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուստառադիոընթերցումն առանց socialism.am-ին հղման արգելվում է: Գովազդների բովանդակության և մամուլի տեսության համար կայքը պատասխանատվություն չի կրում: