Արխիվ Մարտի 2018 - ՍՈՑԻԱԼԻԶՄ.am
Հեշտ կհուսալքվի Ամերիկան Դոնալդ Տփփպից: ԱՄՆ-ի ժամանակակից պատմության մեջ առավել արձագանքող նախագահը գոյատեւեց ավելի քան մեկ տարի գրասենյակում եւ պահպանեց զգալի բազա:
Նա ամերիկյան պատմության ամենամեծ կորպորատիվ հարկային կրճատումներով հարստացրել է սուպեր հարուստների հարստությունը եւ մեծ բիզնեսի համար բաց դռներ է տվել շրջակա միջավայրը խարխլելու համար:

Դեմոկրատները անվերջ զիջում են Տրամփի խոշոր բիզնես քաղաքականությանը եւ փորձում են խարխլել ցանկացած իսկական արմատական շարժում, որը առաջանում է նրան մարտահրավեր նետելու համար: (Շարունակությունը՝ անգլերեն)

Աղբյուրը՝  TeleSur լրատվական 

It is easy to despair about Donald Trump’s America. The most reactionary president in modern US history has survived more than a year in office and maintains a significant base of support.

Surrounded by a sea of far right and semi-fascist advisers, Trump pumps out vile tweets threatening nuclear war, defending white supremacists, demonising Muslims and Mexicans and denigrating women. He has pushed through the largest corporate tax cut in US history to increase the wealth of the super rich, and has given big business open slather to ravage the environment.

Meanwhile, his supposed opposition, the Democratic Party, which handed the White House to Trump by installing the despised corporate liberal Hillary Clinton as its candidate, edges further to the right and refuses to mobilise against him. The Democrats make endless concessions to Trump’s pro-big-business policies and attempt to stifle any genuinely radical movement that emerges to challenge him.

Yet this is only half the story. The US is an increasingly polarised society.

On the one hand, we have the worrying growth of the far right, emboldened by the Trump presidency. On the other hand, polls consistently show that the most popular politician in the US is a socialist, Bernie Sanders.

According to a recent Harvard-Harris poll, 53 percent of US residents view Sanders favourably. Only 37 percent view him unfavourably, compared to 58 percent who view Trump unfavourably. Sanders’ support is strongest amongst African-Americans (77 percent) and Hispanics (66 percent).

No other politician netted support from a majority of US voters. Sanders’ numbers dwarf other leading politicians, including Clinton, Elizabeth Warren, House minority leader Nancy Pelosi and Senate minority leader Charles Schumer.

In a poll for the 2020 presidential elections, Sanders leads Trump 42 percent to 36 percent. His support is particularly strong among young people aged 18 to 29, a majority of whom say they oppose capitalism.

Sanders’ campaign for the Democratic presidential nomination highlighted and reinforced the growing levels of support for basic socialist ideas. A Pew poll in 2011 already showed that most young people had more positive views of socialism than of capitalism.

This is an important development in a country where there is no equivalent to the ALP or British Labour and where socialist ideas of all stripes have long been marginalised by the Cold War anti-communist consensus.

A further reflection of the shifting sands has been the rapid growth of the Democratic Socialists of America to something like 30,000 members, along with the growth of openly Marxist groups such as the International Socialist Organization.

You don’t have to dig too deep to understand why this shift has occurred. The global financial crisis of 2007-08 left millions of US workers without jobs and/or homes; those keeping their jobs often had their wages slashed.

But the banks and the giant financial corporations that caused the crisis were bailed out to the tune of trillions of dollars by the Obama administration. Workers’ taxes paid for those handouts.

The US, like most of the Western world, has become an incredibly unequal society. Workers’ living standards have been falling for years. The minimum wage is derisory. Today’s young people are set to be worse off than their parents’ generation.

Compounding this are endemic racism and militarism: the unrelenting police shootings of Blacks and the long decades of murderous wars from Iraq to Afghanistan justified by rampant Islamophobia.

Basic services have been slashed and social welfare undermined. Health care costs are out of control. Students have to pay more and more for a decent education – or sometimes for a shoddy one.

No wonder there was such resonance for Sanders’ denunciation of corporate greed and his call for a government-controlled universal health insurance scheme and free university education funded by tax increases on the rich.

His rhetoric was blunt. He told George Stephanopoulos on ABC News’ This Week, “We need a political revolution in this country involving millions of people who are prepared to stand up and say ‘Enough is enough’, and I want to help lead that effort”.

His attacks on Wall Street, big money politics and corporate Democrats like Clinton, and his call for a political revolution, galvanised widespread support behind this previously little known senator from Vermont. Thousands of activists, many of whom had been involved in protest movements such as Occupy Wall Street, threw themselves into his campaign.

Sanders is no Marxist, and he is not as left wing as Jeremy Corbyn in Britain. On foreign policy issues he has often taken conservative stances – supporting George Bush’s war on Afghanistan, backing greater US military spending and opposing the boycott, divestment and sanctions movement against Israeli apartheid.

But there was no way that the Democratic establishment, which is just as loyal to capitalism as the Republican Party, would allow even a moderate reforming socialist to be the party’s presidential candidate.

Sanders received equal or even greater support in the early Democratic primaries than Trump did in the Republican primaries – but unlike Trump, Sanders faced a united party apparatus determined to keep him out. The Democratic National Committee engaged in a no holds barred campaign to ensure Hillary Clinton’s nomination.

The party apparatus was almost completely united against Sanders. Ninety-two percent of the undemocratically appointed “super delegates” backed Clinton. Made up of office holders, party apparatchiks and big donors, these super delegates are there to ensure that no candidate unacceptable to Wall Street, Silicon Valley or the other big business interests that dominate the Democrats wins the nomination.

Despite being screwed over by the party establishment, Sanders did not press on with his campaign and run against both Trump and Clinton. Instead, at the Democratic National Convention in July 2016, he endorsed Clinton and called on his radical supporters to back her campaign.

Had he run as an independent radical candidate, he could have opened up a space for building a serious left wing alternative to the two corporate parties that have for so long and so disastrously dominated US politics.

Since the election, Sanders has continued to campaign for universal health care and to denounce Trump and the tax cuts for the corporations. His popularity has risen even further, but his hopes for progressively reforming the Democratic Party are going nowhere.

Despite Sanders loyally campaigning for a variety of conservative Democrat candidates, the head of the Democratic National Committee purged prominent Sanders supporters from the organisation’s leadership posts and its rules committee. They were replaced by lobbyists for the leading banks and energy corporations.

This simply reflects the long-established reality of the Democratic Party. Born as the party of the Southern slaveholders, it has always served the interests of the rich and powerful.

Attempting to reform it is an utter dead end for radicals. What is vitally needed in the US is a genuinely radical working class alternative to the Democrats.

The widespread support for Sanders and for socialist ideas more generally indicates that this is not a pie in the sky proposition. Recent polls indicate that over half of Democrat voters back more left wing policies and oppose the party leadership.

A radical left wing party would not just pose an electoral alternative to the Trumps and the Clintons. It would mobilise where the real power of the working class and the oppressed lies – in the workplaces, the campuses and on the streets.

There is a crying need to rebuild the union movement in the US; to fight for a living minimum wage; to strengthen the Black Lives Matter movement; to stand up for abortion rights; to oppose the mass deportation of so-called illegal immigrants and challenge Trump’s reactionary policies all down the line.

The Democrats will not do these things. They will do whatever they can to prevent them. That’s why a new left wing working class party is so necessary.

Բաժին՝ Աշխարհում
    Բրազիլիայի կոմունիստական Կուսակցությունը ստեղծվել է 1962 թվականին  կուսակցության պառակտումից հետո, նույն անվան ներքո: Բրազիլիայի դիկտատորական ռեժիմի ժամանակահատվածում այս կուսակցությունը անօրինական համարվեց և սկսեցին ձերբակալել, տանջել ու կախաղան բարձրացնել կոմունիստներին: Կոմունիստական Կուսակցության 80 անդամներ մեկնեցին Բրազիլիայի հեռու մի շրջան՝ «Արագույա» և այնտեղից սկսեցին իրենց հակաֆաշիստական պարտիզանական պայքարը, որը տևեց մոտ 7 տարի: Երբ ավարտվեց դիկտատորական ռեժիմը և քաղաքական մթնոլորտը բարելավվեց, կոմկուսը սկսեց իր բացահայտ քաղաքական աշխատանքները, որպես Մարքսիստ-Լենինիստական կուսակցություն, որը պաշտպանում էր կառուցվածքային ռադիկալ բարեփոխությունները: Այն ժամանակվանից մինչ այժմ կոմկուսը կարողացել է պահպանել իր դիրքը, որպես երկրի ազդեցիկ կուսակցություններից մեկը:
Բրազիլիայի կոմկուսը «Սոցիալիզմ և ազատություն» կուսակցության հետ միասին մաս են կազմել առաջադիմական իշխանությունների ժամանակահատվածի կոնգրեսներում (Լոլադոսիլվայի ու Դիլմառուսեֆի ժամանակահատվածում) և բոլոր հարցերում համամիտ են եղել բանվորական կուսակցության հետ: Ներկայումս կոմկուսն ունի 12 պատգամավոր խորհրդարանում, մեկ սենատոր և 80 քաղաքապետ: Կոմկուսը կառավարում է Մարոհայո նահանգը, որտեղ ուսուցիչներն ունեն ամենաբարձր աշխատավարձերը երկրում և որտեղ մաքրվեցին նախկին դիկտատորների անվանումները տարբեր փողոցներից ու տարբեր վայրերից: Կոմկուսից 36-ամյա Մանուելա Դավիլան պատրաստվում է որպես թեկնածու մասնակցել 2018 թվականի նախագահական ընտրություններին:
 
 
Ժամանակակից խումբը տոնում է հիսուն տարիների հաջողությունը եւ շարունակում է ճանապարհորդել աշխարհով մեկ, պատմելով Կուբայի պատմությունները:
Մրցանակակիր՝ Կուբայի Ժամանակակից Պարային Ընկերության անդամները (Danza Contemporánea de Cuba) կիսում են իրենց մասնակցությունը պարային, ժողովրդական բանահյուսությամբ եւ մշակույթով, teleSur- ով: Աշխարհահռչակ երաժիշտների միջազգային խումբը տարբերվում է աշխարհի ամենահեղինակային պարային ընկերություններից մեկով `համադրելով Աֆրո-Կարիբյան ջազային ամերիկյան մոդեռնիզմը:
Դասական եւ ժամանակակից բալետից ստացված հին ու նոր պարային տեխնիկայի արտառոց խառնուրդն ապահովում է պարողներին ամուր հիմքեր  զգացմունքներ արտահայտելու համար: Արվեստագետները նաեւ նվիրված են լուրջ ուսումնասիրության, ժողովրդական բանահյուսության եւ լեգենդների ուսումնասիրության, բեմի վրա իրենց կերպարների հետ ավելի լավ կապվելու համար: 
Ժամանակակից խումբը տոնում է ավելի քան հիսուն տարիների հաջողությունը եւ շարունակում է ճանապարհորդել աշխարհով մեկ, պատմելով Կուբայի պատմությունները, շարունակում են իրենց արմատները եւ մշակութային ինքնությունը հարգելով, իսկ բեմի վրա ինքնատիպության թարմացնող պայթյուն բերելով:
«Դրոշի հետեւից» ընկերության հիմնական պիեսներից մեկն է, որը ղեկավարում է Միգել Իգլեսիասը, ով 2018-ին ներկայացնելու է աշխարհին:
 
Աղբյուրը՝ TeleSur  լրատվական 
Բաժին՝ Մշակույթ

Հինգշաբթի, Վենեսուելայի արտգործնախարար Խորխե Արեազան կարեւորեց Լատինական Ամերիկա-Աֆրիկայի հարաբերությունները երկու մայրցամաքների զարգացման համար: 

«Մեզ համար Աֆրիկան մեր մայրն է», - ասել է Արեազեն Կոնգրեսականների հետ հանդիպումից հետո, որը սկսեց Հարավային Ամերիկայում եւ Կարիբյան կղզիներում  եւ շարունակեց Աֆրիկյան մայրցամաքում: Նյութն ամբողջությամբ անգլերեն, աղբյուրը՝ TeleSur լրատվական 

During the South-South Dignity Tour, Venezuela has received support against the United States' ongoing attempts to isolate the nation.

Venezuela's Foreign Minister Jorge Arreaza highlighted the importance of Latin America-Africa relations for the development of both continents on Thursday.

"For us, Africa is our mother," Arreaza said after meeting with Congolese authorities in the South-South Dignity Tour, which started in Central America and the Caribbean and continued on the African continent.

RELATED: 
Venezuela: Petro Sales Exceed $1 Billion in Just Two Days

On Friday, Arreaza was received in Africa byDemocratic Republic of the Congo President Joseph Kabila. "The president of the Democratic Republic of the Congo, Joseph Kabila, asked us to elevate our bilateral relations to a higher level, which coincides with the spirit of this trip and the intention of cooperation of President Nicolas Maduro," Arreaza said.

On Thursday, Arreaza had met with his Congolese counterpart, Jean Claude Gakosso, and Republic of the Congo President Denis Sassou-Nguesso.

On Wednesday, he met with Nigerian officials then with Angolan President Joao Lourenco and Foreign Minister Manuel Domingos Augusto to further cooperation in the energyoileducation and health sectors.

During the first leg of his tour, Arreaza visited Cuba, Belize, Nicaragua, Surinam, Trinidad & Tobago, Haiti, Saint Vincent, the Dominican Republic and El Salvador in Latin America.

Several countries have voiced concern over Venezuela "being targeted by the United States," and are echoing calls by Maduro's government for the nation's sovereignty to be respected. Venezuelan officials have also received support from social movements during the South-South Dignity Tour.

The Dignity Tour was a response to U.S. Secretary of State Rex Tillerson's Latin America tour. During his visit, Tillerson defended the Monroe doctrine; called for an oil embargo to further strangle the Venezuelan economy; hinted at a military coup, and allegedly encouraged Venezuela's opposition not to sign an agreement with the government after talks in the Dominican Republic.

Arreaza told the press: "With Hugo Chavez, we learned to love Africa, our origins, and to learn that together we can create a great center of power.

"Together, Latin America, the Caribbean and Africa can be one great center of power of independent people who don't want war, who want to work to generate development."

The tour seeks to strengthen south-south cooperation and diplomatic ties in order to counter U.S. attempts to isolate Venezuela.

Գործարանը հատուկ  տեղակայված էր Camilo Cienfuegos Oil Refinery- ի մոտ `տրանսպորտային ծախսերը կրճատելու համար:
Կուբան կառուցում է Կիպրոսի Կիբերիա նահանգի Կարիբյան կղզում գտնվող դիզելային խոշորագույն էլեկտրակայանը, որի նպատակն է բավարարել տեղական էներգիայի պահանջարկի կեսից ավելին:
Կայանը կառուցվում է գերմանական տեխնոլոգիայով, երկրում ամենաժամանակակիցներից մեկը: Տեղադրվող 40 շարժիչները երաշխավորված են բավարարել տեղական սպառողների պահանջարկի 60 տոկոսը:

Ութն արդեն տեղադրվել է, «Գլենա» պետական ​​թերթին պատմել է «Պրանդելի էլեկտրական» ընկերության տնօրեն Ժեսուս Ռեյ Փեյես Կեսպոն:

Գործարանը հատուկ տեղակայված էր Camilo Cienfuegos Oil Refinery- ի մոտ `փոխադրման ծախսերը կրճատելու համար, այն դիզելային վառելիք կստանա անմիջապես նավթամուղու միջոցով:

Տեղադրման ընթացքի մեջ են նաեւ այլ ծրագրեր, այդ թվում ջրի կարգավորիչ, 110 կիլովոլտ էլեկտրահաղորդման գծի եւ 220/110 կՎ ենթակայանի ընդլայնումը:

Կուբայի խոշորագույն գործարանը պետք է ավարտվի նոյեմբերին, դրա 68 տոկոսը արդեն պատրաստ է:

Ծրագիրը ազգային ծրագրի մի մասն է, որի նպատակն է 2023 թ. Cienfuegos, Villa Clara, Matanzas եւ Pinar del Rio ռեգիոններում 200 մվտ հզորություն ապահովել:

 

Աղբյուրը՝ TeleSur լրատվական

Բաժին՝ Աշխարհում

   Հայաստանի առաջադիմական միացյալ կոմունիստական կուսակցությունը 2018թ. մարտի 2-ին կազմակերպել էր պատմ.գ.դ.պ. Վլադիմիր Պետրոսյանի հեղինակած՝ Սովետական Ռուսաստանի Ժողովրդական կոմիսարների խորհրդի կողմից հռչակած  «Թուրքահայաստանի  մասին» դեկրետը գրքույկի շնորհանդեսը։ Այդ փաստաթղթի մասին ժողովրդական հերոս, ազգային-ազատագրական պայքարի նշանավոր գործիչ՝ Անդրանիկ Օզանյանը գրել է, որ «Հայաստանի մասին բոլոր պաշտոնական փաստաթղթերի համեմատությամբ բոլշևիկնյան դեկրետը ամենից անկեղծն է և, հնարավոր է, որ կդառնա համընդհանուր ճանաչման փաստ»։

     Գրքի շնորհանդեսը բացեց ՀԱՄԿԿ նախագահ Վ. Սաֆարյանը։ Նա նշեց, որ Հոկտեմբերյան Սոցիալիստական Մեծ հեղափոխության համաշխարհային պատմական նվաճումներից էր ազգերի ինքնորոշման սկզբունքի որդեգրումը, որով հնարավորություն տրվեց Ցարական Ռուսաստանի կազմի մեջ մտնող մի շարք ազգային կազմավորումներին անկախություն ստանալ։ Դրանցից էին Լեհաստանը, Ֆինլանդիան, Մերձբալթյան հանրապետությունները։ Արևմտյան Հայաստանը՝ ներառյալ Էրզրումի, Վանի և Բիթլիսի վիլայեթները, Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում /1915-1916թթ./, Կովկասյան ռազմաճակատում ռուսական բանակի ձեռք բերած հաղթնակների շնորհիվ գտնվում էին Ռուսաստանի տիրապետության տակ։

    Վ. Սաֆարյանը նշեց, որ գիրքը նվիրված է դեկրետի ընդունման 100-ամյակին։ Նա կարևորեց գրքի քննարկումը և կարծիք հայտնեց, որ այն կարևոր է հայ ժողովրդի օրակարգում մշտական գրանցում ստացած «Հայկական հարցի»  արդարացի լուծման գործում։

   Վ. Պետրոսյանի այս նոր աշխատությունը կլրացնի ընթերցողի գիտելիքները և նորովի լույս կսփռի հայ ժողովրդի պատմության 1915-23թթ.  դրամատիկ  իրադարձությունների վրա՝ աշխարհում ընթացող պրոցեսների համատեքստում։ Ցարիզմի դեմ մղվող պայքարը 1917թ. փետրվարի 27-ին ավարտվեց բուրժուա-դեմոկրատական հեղափոխության հաղթանակով, ինքնակալության տապալմամբ, Ռուսաստանում Ժամանակավոր կառավարության ստեղծմամբ՝ Իշխան Գ. Լվովի գլխավորությամբ։ Այդ կառավարության որոշմամբ էլ /1917թ. մարտի 9-ին/ վերացվեց Կովկասի փոխարքայությունը և ստեղծեց Անդրկովկասի  Հատուկ կոմիտեն /ՕԶԱԿՈՄ/ հետևյալ կազմով՝ Պետական Դումայի անդամներ՝ Մ. Խառլամովը /կադետ/՝ նախագահ, անդամներ՝ Մ. Պապաջանյանը /կադետ/, Մ. Ջաֆարովը /կադետ, իրականում՝ մուսավաթական/, Կ. Աբաշիձեն /սոցիալ ֆեդերալիստ/։   Հետագայում ՕԶԱԿՈՄ-ի անդամ դարձավ նաև դաշնակցության ներկայացուցիչ՝ Հ. Զավարյանը։ ՕԶԱԿՈՄ-ի ստեղծման առաջին իսկ օրվանից ի հայտ են եկել  այդ կառույցում ընդգրկված քաղաքական ուժերի հակասությունները, որտեղ առանձնապես եռանդով էին գործում ադրբեջանցի մուսավաթականները և վրացի մենշևիկները, որոնք ձգտում էին իրենց հարցերը լուծել հայ ժողովրդի հաշվին։  Հ. Զավարյանը չէր դնում Արևմտյան Հայաստանին ինքնավարություն շնորհելու հարցը, այլ միայն պահանջում էր Արևմտյան Հայաստանի գլխավոր կոմիսարին դնել Ժամանակավոր Կառավարության ենթակայության տակ։ 

     Այսպիսով, գրքի  հեղինակը վերլուծելով Ռուսաստանի Ժամանակավոր Կառավարության և ՕԶԱԿՈՄ-ի գործողությունները, հանգել է այն եզրահանգման, որ Արևմտյան Հայաստանի վերաբերյալ ցարական Ռուսաստանի կառավարության և Ռուսաստանի Ժամանակավոր Կառավարության վարած քաղաքականությունը հետևողական չէր։ Նրանց ձեռնարկած միջոցառումները ոչ միայն թերի էին, այլև ժամանակին վճռական քայլեր չէն կատարվել դրանց իրականացումն ապահովելու համար։

    «Թուրքահայաստանի մասին» դեկրետի առաջին զեկուցագիրը և դեկրետի նախագիծը ներկայացրել է Վահան Տերյանը, որն արժանացել է Լենինի հավանությանը և նրա կողմից հանձնարարվել է Ստալինին, Պռոշ Պռոշյանին, Վահան Տերյանին, Վառլամ Ավանեսյանին, Ռոստոմ Զորյանին, Լևոն Կարախանյանին միասին քննարկել և կազմել դեկրետի նոր նախագիծ։

       Դեկրետը ընդունվել է 1917թ. դեկտեմբերի 29-ին, և Ժողկոմխորհրդի որոշմամբ դեկրետի իրագործումը դրված էր Ստ. Շահումյանի վրա, ով դեկրետի ընդունումից  օրեր առաջ /1917թ. դետկեմբերի 18-ին/ Ժողկոմխորհրդի որոշմամբ նշանակվել էր Կովկասի գործերով Ժամանակավոր Արտակարգ Կոմիսար։ Լենինի և Ստալինի ստորագրած վկայականում նշվում էր նաև, որ Ստ. Շահումյանն այդ պարտականությունները կատարելու էր մինչև Կովկասի երկրամասում Սովետական իշխանության հաստատումը։ Ստ. Շահումյանը զգուշացնում էր, որ «Ազգայնական քաղաքականության հետևանքով Կովկասն ու մասնավորապես Անդրկովկասը անխուսափելիորեն գլորվում են դեպի հակահեղափոխության և ազգայնական պատերազմների անդունդը»։

       Այնուհետև հեղինակը անդրադարձել է այն հարցին, թե կա՞յին արդյոք երաշխիքներ «Թուրքահայաստանի մասին» Ժողկոմխորհրդի դեկրետի իրագործման համար և ընդգծում է, որ Սովետական Ռուսաստանի կառավարությունը, անձամբ նրա ղեկավար՝ Վ. Ի. Լենինը սկզբունքորեն դեմ լինելով ամեն տեսակ անեքսիաների, Արևմտյան Հայաստանի նկատմամբ կիրառվող քաղաքականության մեջ դեմ չէին այնտեղ ռուսական զորքերը պահպանելուն, որը տվյալ դեպքում համապատասխանում էր հայ ժողովրդի շահերին, ինչի մասին ուղակի արտահայտվել էին Ստ. Շահումյանը, Պռոշ Պռոշյանը և Վահան Տերյանը։

    Հեղինակը կարևոր է համարում նշել հետևյալ հանգամանքը, այն է՝ Սովետական Ռուսաստանի կառավարությունը իր գոյության հենց առաջին օրից հանդես էր գալիս «անհապաղ հաշտություն առանց անեքսիաների և առանց կոնտրիբուցիաների» պահանջը իրականացնելու դիրքերից։ Դա Սովետական Ռուսաստանի սկզբունքային դիրքորոշումն էր, որի մասին Վ.Ի.Լենինը տարբեր առիթներով հայտարարում էր մշտապես։

    Բայց Լենինը Թուրքահայաստանի կապակցությամբ չէր պնդում այդ սկզբունքի կիրառումը և համաձայնվել էր, որպեսզի Արևմտյան Հայաստանում մնան ռուսական զորքերը։

 Ցավոք, Հայաստանի դաշնակցական քաղաքական գործիչները շարունակում էին Անդրկովկասյան Կոմիսարիատի ներսում համագործակցել վրաց մենշևիկների ու ադրբեջանական մուսավաթականների հետ, որոնք բոլորովին էլ շահագրգռված չէին Հայաստանի ճակատագրով և իրենց գլխավոր նպատակն էին դարձրել պայքարը Սովետական Ռուսաստանի դեմ՝  իրենց հույսը կապելով Գերմանիայի ու Թուրքիայի հետ։

   «Թուրքահայաստանի մասին» դեկրետի իրականացման գլխավոր պայմանն Արևմտյան Հայաստանի տարածքում ռուսական զորքերի պահպանումն էր ու Սովետական Ռուսաստանի հետ համագործակցելը։ Ռուսական բանակը ռազմաճակատից հեռացնելու մեջ ամենից շատ շահագրգռված էին վրացի մենշևիկներն ու ադրբեջանցի մուսավաթականները։ Իսկ հայերը պետք է ամուր պահեին իրենց սահմանները պաշտպանող ռուս զորքին։ Բայց դրա փոխարեն Դաշնակցությունն աջակցում էր մենշևիկներին ու մուսավաթականներին՝ որքան կարելի է շուտ Կովկասից հեռացնել ռուսական բանակը։ Այդ մասին պատկերավոր գրել է Վահան Տերյանը (Վահան Տերյան, Երկերի ժողովածու, հ. չորրորդ, Եր., 1975, էջ 147-148)։

  Այսպիսով, Անդրկովկասի Կոմիսարիատի ոչ հեռատես քաղաքականության հետևանքով ռուսական զորքերը դուրս բերվեցին Անդրկովկասից և նոր սպառնալիք կախվեց հայ ժողովրդի վրա։ Եվ ի չիք դարձավ «Թուրքահայաստանի մասին» դեկրետի իրականացման հնարավորությունը։

      «Թուրքահայաստանի մասին» Սովետական Ռուսաստանի Ժողկոմխորհրդի դեկրետը Հայկական հարցի պատմության մեջ առաջին և միակ փաստաթուղթն է, որ խոշոր տերություններից   մեկը՝ ոչ միայն ճանաչել էր Արևմտյան Հայաստանի անկախությունը, այլև նախատեսել էր դա իրականացնելու միջոցները, որոնց մեջ առաջին հերթին կարևորվել է Կովկասյան ռազմաճակատում ռուսական զորքերին պահելը։   

    Գրքի շնորհանդեսին մասնակցում էր և ելույթ ունեցավ Արևմտյան Հայաստանի Հանրապետության նախագահ՝ Արմենակ Աբրահամյանը։

«Հայրենական ապրանք արտադրողների միության» և Հայաստանի առաջադիմական կուսակցության նախագահ Վազգեն Սաֆարյանն անդրադառնալով երկրում տեղի ունեցած և սպասվող քաղաքական գործընթացներին նշեց, որ իր դիտարկմամբ այս ընթացքում ամեն ինչ տեղի է ունենում սահմանված գրաֆիկով: Անդրադառնալով ՀՀ 4-րդ նախագահի հետ հանդիպմանը նշեց, որ այն արդյունավետ է եղել, ինչ վերաբերում է սպասելիքներին, ապա ժամանակը ցույց կտա որքանով էին հանդիպումներն օգտակար երկրում առկա խնդիրները լուծելու համար:

«Մեր կողմից բարձրացված բոլոր հարցերը Արմեն Սարգսյանը գրում էր, մտապահելու է և հուսով եմ, որ քայլեր է ձեռնարկելու դրանց լուծման համար: Ինչ վերաբերում է տնտեսական խնդիրներին, ապա Հանրային խորհրդում կազմակերպված հանդիպման ժամանակ ես նրան հարցրել եմ, որ եթե Մեծ Բրիտանիան, որը դասական կապիտալիզմի միջնաբերդն է, հիմնական ֆոնդերում պետության մասնաբաժինը կազմում է 53 տոկոս, ապա մենք ու՞մ ենք ընդօրինակում: Ես այդ հարցը տվել եմ ինչպես 97 թվականին Բաբկեն Արարքցյանին, այնպես էլ հիմա Արմեն Սարգսյանին, նշելով որ ամեն ինչ սեփականաշնորհելով հասել ենք մի իրավիճակի, որ պետությունը կորցրել է իր կարողությունների 90 %-ը: Եվ պետությունը պետք է վերականգնի իր կարգավորիչ և կառավարող դերը և համապատասխան ֆունկցիա իրականացնի, նաև հետ գնելով այն ակցիաները, որոնք մասնավորի ձեռքում է, բայց շրջանառու միջոցներ չունենալու պատճառով չի կարողանում գործարկել»,- Past.am-ին ասաց Վ. Սաֆարյանը: 

Հասարակական-քաղաքական գործչի կարծիքով նախագահի ինստիտուտը կարող է լրացուցիչ հարթակ հանդիսանալ այսօրինակ հարցերն ուսումնասիրելու և լուծումներ առաջարկելու համար: Նա նաև կարծում է, որ հասել ենք մի հանգրվանի, որ պետք է մի պահ կանգ առնենք ու հասկանանք, թե մինչ օրս ինչ ենք արել, ինչքան ենք սխալվել և այդ կետից սկսենք առաջ գնալ: 

«Իմ կարծիքով այն սխալները, որոնք թույլ են տրվել, պետք է դրանցից ձերբազատվել և գնալ դրանք ուղղելու ճանապարհով, որովհետև մենք այլևս սխալվելու տեղ չունենք: 
Այսինքն, իրավիճակն այնքան է վատացել, որտեղից դուրս գալու համար միայն առաջընթաց քայլեր պետք է իրականացվեն: Լիբերալ ազատական տնտեսությունը հանգեցրել է նրան, որ մենք կորցրել ենք մեր արդյունաբերությունը: 1995-97 թվականներին ազգայնացվել է 52,7 միլիարդ դրամի պետական ունեցվածք, որի 99,3 %-ը իրականացվել է հավաստագրերով: Այսինքն, ազգային ունեցվածքը վաճառվել է իր գնից 1000-ից 1200 անգամ ավելի ցածր գնով: Եվ քանի որ1 դրամը 200 ռուբլու համարժեքով էր հաշվվում, իսկ հավաստագրերը հաշվարկվում էին 20 հազար դրամ, բայց շուկայում, փողոցում վաճառվում էին մոտ 3000 դրամ»,- ասաց Վ.Սաֆարյանը:

Նրա խոսքով՝ 3 տարվա ընթացքում սեփականաշնորհման արդյունքում բյուջեի մուտքերը պետք է կազմեին 4,8 միլիարդ  դրամ, բայց իրականում մուտքագրվել է 364 միլիոն դրամ, որը կազմում է մուտքագրվելիք գումարի 7, 55 %-ը: Այսինքն,  2 միլիոն հատ սեփականաշնորհման սերտիֆիկատով և 353 միլիոն դրամ կանխիկ գումարով 100 հազար մարդ կամ ազգաբնակչության 3 %-ը մարել է բաշխված սերտիֆիկատների 60 տոկոսից ավելին: Եվ այն, ինչ Արևմտյան Եվրոպայում իրականացվել էր 250-ից 300 տարում, Հայաստանում իրականացվել է 3 տարում և կատարվել ազգային ունեցվածքի վերաբաժանում: 

«Եվ այդ հախուռն սեփականաշնորհման արդյունքում ունենք պատկեր, որ կան սեփականաշնորհված գործարաններ, որոնց մեծ մասը չի աշխատում: Եվ եթե այսօր ունենք 4-րդ հանրապետություն, ապա պետք է իշխանությունները վերլուծություն կատարեն, թե ինչ ենք ունեցել և ինչի ենք հասել: Ազատ շուկան իրեն սպառել է դեռևս 19-րդ դարի երկրորդ կեսի: Պետությունը չի կարող  գիշերային պահակի դեր կատարել: Պետությունը պետք է ուղղորդող, նպաստող, խթանող լինի, որպեսզի զարգանա: Իսկ եթե ձեռքերը լվանա և կողքից նայի, թե մասնավորն ինչ քայլեր է կատարում և բյուջե ինչ մուտքեր է ապահովում, մենք այսպես շարունակելու ենք խարխափել: Մեզ պետք են կտրուկ քայլեր, որոնք կխթանեն տնտեսության զարգացմանը»,- ասաց Վ. Սաֆարյանը:   

Արմինե Գրիգորյան

Բաժին՝ Հայաստանում
Էջ 2, 3-ից

ՍՈՑԻԱԼԻԶՄ .AM

 

Հայաստանի Հանրապետություն
ք. Երևան,
(+37410)
E-mail: info@socialism.am

Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են: Մեջբերումներ անելիս հղումը socialism.am-ին պարտադիր է: Կայքի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուստառադիոընթերցումն առանց socialism.am-ին հղման արգելվում է: Գովազդների բովանդակության և մամուլի տեսության համար կայքը պատասխանատվություն չի կրում: