Արխիվ Սեպտեմբերի 2019 - ՍՈՑԻԱԼԻԶՄ.am
Երկուշաբթի, 30 Սեպտեմբերի 2019 13:42

Էդիկ Բաղդասարյանի գրքերի շնորհանդես

 2019թ. սեպտեմբերի 27 –ին Ավ. Իսահակյանի անվան Կենտրոնական գրադարանի դահլիճում տեղի ունեցավ կանադահայ պատմաբան, մշակութաբան , տեղեկատվական տեխնոլոգիաների մասնագետ, դոկտոր Էդիկ Բաղդասարյանի /Էդ. Գերմանիկի/ «Հայ-իրանական հարաբերություններ» և «Հայկական բանակի պատմություն» գրքերի շնորհանդեսը: Ներկայացված գրքերում հեղինակն անդրադարձել է հայոց պատմության, մշակույթի մի շարք խնդիրների և արծարծել հայ-իրանական պատմական հարաբերությունների մի շարք հարցեր: Թեմայի շուրջ ելույթ ունեցան պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Վլադիմիր Պետրոսյանը, ՀՀ-ում Իրանի Իսլամական Հանրապետության դեսպանատան մշակույթի խորհրդական Սեյյեդ Մոհամմադ Ռեզա Հեյդարին, պատմաբան Գևորգ Յազըճյանը, արևելագետ, իրանագետ, թարգմանչուհի էմմա Բեգիջանյանը, արձակագիր Հովիկ Վարդումյանը, Հանրային խորհրդի Ֆինանսատնտեսական և բյուջետային հարցերի հանձնաժողովի նախագահ Վազգեն Սաֆարյանը: Հնչեցին երաժշտական կատարումներ երգահան, երգիչ ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ Գուսան Հայկազունու և երգահան, երգիչ Արսեն Համբարյանի կատարմամբ: Միջոցառման ավարտին ամփոփիչ խոսք ասաց Էդիկ Բաղդասարյանը: Հանդիսությունը վարեց և գրքերից դրվագներ ընթերցեց դերասանուհի Գայանե Սամվելյանը:

Բաժին՝ Մշակույթ


Члену Совета Федерации Федерального Собрания Российской Федерации

Николаю Ивановичу Рыжкову



Глубокоуважаемый Николай Иванович!

От имени Союза Отечественных товаропроизводителей и от себя лично сердечно поздравляю Вас со славным юбилеем – Днем рождения!

Ваш жизненный путь наполнен большими трудовыми подвигами. На всех постах – от инженера до Председателя Совета Министров СССР – Вы всегда выступали за прогресс в экономике, науке, общественной жизни.

Вы были востребованы всегда – и в Советский период, и в современной России.

После драматического распада СССР Вы активно участвовали в общественно-политической жизни России. Предвидя серьезные потрясения, ожидающие страну, и пытаясь их предотвратить, в 1991 году Вы выдвинули свою кандидатуру на должность Президента России и заняли второе место среди шести кандидатов.

В 1993 г. Вы возглавили общественную организацию по созданию мемориального комплекса на Третьем ратном поле, открытого к 50-летию Великой Победы над фашизмом.

Вам было небезразлично разрушение кооперационных, экономических и научно-технических связей между тысячами предприятий государств - традиционных стратегических партнеров, и Вашими усилиями в 1999 году был учрежден Международный Союз товаропроизводителей, президентом которого были избраны Вы, а учредителями стали товаропроизводители Армении, Беларуси, Болгарии, Казахстана, Молдовы, России, Чехии, Украины и Югославии. За время функционирования этой престижной международной организации было сделано многое для восстановления и расширения международных кооперационных связей в производстве товаров и сфере услуг.

В 1993-2003 гг. Вы были депутатом Государственной Думы РФ, с 2003 г. по настоящее время являетесь Членом Совета Федерации. За большие заслуги перед Отечеством Вы не раз награждались орденами, а в сентябре 2019 г. Вам присвоено звание Героя Труда РФ.

Вы, Николай Иванович, несмотря на все сложности жизни, даже в самые трудные времена, оставались самим собой, не предавали и не продавали родину, друзей и соратников.

Для армянского народа Вы истинный друг, протянувший руку помощи и возглавивший работы по ликвидации разрушительных последствий стихийного бедствия в тяжелую годину Спитакского землетрясения. За большие заслуги перед армянским народом Вам было присвоено звание Национального Героя Армении, вручен орден Святого Месропа Маштоца.

Ваша энергия, трудолюбие и патриотизм вызывают восхищение! Желаем Вам долгих лет жизни, крепкого здоровья, успехов и удачи во всех начинаниях!

С уважением

Председатель Союза отечественных товаропроизводителей Армении

Председатель комиссии по финансово-экономическим и бюджетным вопросам Общественного Совета РА

Председатель Прогрессивной Объединенной Компартии Армении

Вазген Сафарян

Երեքշաբթի, 24 Սեպտեմբերի 2019 14:47

Մեր օրերում "փոխված" Արսենյանը

Ժամանակ. 60 րոպե-ի Պետրոսի հյուրն էր՝ երբեմնի կուսակցության ղեկավար Գուրգեն Արսենյանը, որ ամբողջ հաղորդման ընթացքում մեր օրյա թրաշամանկուկներին դուր գալու համար օգտագործեց իր բառապաշարի ամբողջ պոտենցյալը, և Հայաստանում օգտագործվող ճառի 29 % -ը, իսկ Պետրոսի սևեռուն հայացքի մեջ կարդում ես, թե ովքեր են “զարդարել մեր դարաշրջանը”: Արսենյանը հաղորդման վերջում հանդիպումը համեմեց կոմունիստներին “գործ տվողի” պիտակով: Այ խեղկատակ, կոմունիստների կերտած երկիրը մեկ քառորդ դարից ավել թալանեցին՝ խարդավանքի քրմապետ՝ առաջին նախագահը, գարշանքի խառնարան՝ երկրորդ նախագահը և հուդայական առեղծված` երրորդ նախագահը իրենց շարջապատի ավազակների և թալանչիների հետ միասին, դրանցից մեկն էլ դու ես, պարոն Արսեյան:
Վերջին 20 տարիների ընթացքում, պետության ղեկավարները և մերձավորների՝ սերմացու գողացու մկների պես երկրից հանել են 37 միլիարդ դոլար, որը հանգրվանել է արտասահմանյան օվշորներում, որից 3 միլիարդը ի տարբերություն մյուսների, Հայաստան ես ներկրել նիկոտին և թունավորել ժողովրդին՝ արտասահմանյան ծխախոտով: Այսօր փորձում ես մերօրյա սերնդին ներկայանալ որպես ազնիվ գործարարի, զուր ջանքեր, ձեր վարմունքը նման է այն փորձառու պոռնիկին, որ բազմաթիվ հաճույքներ ստանալուց հետո, փորձում է կույս ձևանալ: Տեղեկացնեմ Ձեզ, որ մեր այսօրվա սերունդը իր պրիզմայով է տեսնում աշխարհը և ունի տեսակետը իր պապերի և հայրերի կառուցած երկիրը թալանողների նկատմամբ, որը ստորաբաժանվում է տարբեր խմբերի: Ամենայն հավանականությամբ, պարոն Գ. Արսենյանը կգլխավորի թալանչիների երկրորդ խմբի առաջին հորիզոնականը: Ստացել ես անհատույց կրթություն, դաստիարակություն և դրան ավելացրել ես այդ երկրի ժողովրդին պատկանող ազգային արժեքների թալանը: Տղամարդ ես, մի դարձիր այդքան երախտամոռ, ամոթ է:

Գեղամ Գալստյան
Հայ կոմունիստ

Բաժին՝ Անցուդարձ

Հայաստանի Անկախության տոնի առթիվ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին շնորհավորական ուղերձ է հղել Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինը:

Ուղերձում ասված է.

«Հարգելի Նիկոլ Վովայի,

 

Անկեղծորեն շնորհավորում եմ Ձեզ Ազգային տոնի՝ Հայաստանի Հանրապետության անկախության օրվա կապակցությամբ:

Գոհունակությամբ եմ ընդծում ռուս-հայկական հարաբերությունների բարեկամական, դաշնակցային բնույթը: Վստահ եմ, որ համատեղ ջանքերով մենք կկարողանանք էլ ավելի ամրապնդել երկկողմ կառուցողական համագործակցությունը քաղաքական, առեւտրատնտեսական, հումանիտար եւ այլ ոլորտներում, ինչպես նաեւ ընդլայնել գործընկերային փոխգործակցությունը Եվրասիական ինտեգրացիոն գործընթացների շրջանակում: Դա, անկասկած, համապատասխանում է մեր եղբայրական ժողովուրդների շահերին, համահունչ է կովկասյան տարածաշրջանում կայունության եւ անվտանգության ապահովմանը:

Հարգելի Նիկոլ Վովայի,

Մաղթում եմ Ձեզ քաջառողջություն եւ հաջողություններ, իսկ Հայաստանի բոլոր քաղաքացիներին՝ բարեկեցություն եւ բարգավաճում»:

Ստալինի օգտին հանդես եկող ռուսաստանցիների զանգվածն այսօր ամենաբարձրն է Խորհրդային Միության փլուզմանը նախորդած ժամանակներից ի վեր:  Այսօրվա դրությամբ 51 տոկոսը դրական է արտահայտվում, այն դեպքում, երբ միայն 14 տոկոսն է պնդում, որ դրա բացասական ընկալումն ունեն Լեւադա կենտրոնի անկախ սոցիոլոգիական գործակալության տվյալներով:

Ինչ-որ չափով հենց պուտինյան ռեժիմն է աճող ժողովրդականություն առաջացրել վերջին տարիների հայրենասիրական քարոզչության շնորհիվ ։ Բայց Ստալինի վերականգնումը կարող է հակահարված տալ Կրեմլի ղեկավարներին, երբ կհայտնվի ծայրահեղ ստալինիստների նոր սերունդ:

Skib & Par փոքրիկ կարի ընկերությունը, որը հիմնադրվել է անցյալ տարի Մոսկվայում երկու երիտասարդ տղաների կողմից, երիտասարդ Ստալինի կուռքերով զով Շապիկներ է տպում, որոնք այժմ ոգեշնչված են Օբամայի դասական դիմանկարով ՝ "հույս"տեքստով: Բայց ահա "Ռուսաստանը կրկին կարմիր դարձրու" հաղորդագրությունը։ Հեղինակները խոսում են ոչ միայն այն մասին, որ ցանկանում են իրենց բրենդի վրա գումար վաստակել, այլև հեղափոխական ուղերձ տարածել ։

Հագուստի պահանջարկը մեծ է, ոչ պակաս քաղաքականապես հետաքրքրված երիտասարդների շրջանում, ովքեր ակտիվորեն մասնակցում են ինտերնետում քննարկումներին: Նման բանավիճային համաժողովը կոչվում է "Պոլիտստորմ" և ունի 30 000 մասնակից ։  Այստեղ քննարկվում է ամեն ինչ ՝ սոցիալական ակտուալ հարցերից, գործադուլներից և իշխանության դեմ բողոքներից մինչև կոմունիստական առաջնորդների հայացքները և խորհրդային պատմությունը։ Մեծամասնությունը, ըստ երեւույթին, մեծ հարգանքով է վերաբերվում Ստալինին եւ մերժում է նրա ցանկացած քննադատությունը որպես բուրժուական քարոզչություն:

Այն, որ մարդկանց մոտ աճում է Ստալինի նկատմամբ դրական վերաբերմունքը, մեղավոր են ոչ միայն ներկայիս ռուսական իշխանությունները։ Այն սկսվել է դեռևս 1990 - ականներին ՝ որպես նեոլիբերալ շուկայական տնտեսական քաոսի արձագանք, որի մեջ նետվեց Նոր Ռուսաստանը Խորհրդային Միության փլուզումից անմիջապես հետո ։

ԶԼՄ-ները, ապա գրեթե ամբողջությամբ իշխանության կատաղած լիբերալների, ովքեր հռչակում են, թե որքան սարսափելի է ամեն ինչ եղել է կոմունիստական ժամանակներում, իսկ մեծ մասը բնակչության զգացել, թե ինչ է իրական աղքատության եւ աղքատության կապիտալիզմի. Բայց ստալինիստները 1990 - ականներին անհաղթահարելի տեսք չունեին։ Դրանք աղքատ հագնված ծերեր էին, ցածրահասակ գործազուրկներ եւ մուրացկաններ մեռնող արդյունաբերական քաղաքներից, որոնք դուրս էին գալիս ցույցերի Ստալինի իրենց դիմանկարներով:

Խորհրդային կարոտախտը կրկին նվազել է 2000-ականների սկզբին, առաջին տարիներին կայունության պուտինյան դարաշրջանում. Նոր ռուսական միջին դասը ոչ մի ընդհանուր բան չի ունեցել Ստալինի հետ և բացարձակապես չի հետաքրքրվել քաղաքականությամբ, քանի դեռ տնտեսությունը աճել է ։ Սակայն Ռուսաստանի Նոր բարգավաճումը, որը հիմնականում հիմնված է նավթի գների աճի վրա, կարճ ժամանակահատված է եւ, ինչպես եւ մնացած կապիտալիստական աշխարհը, մեծապես տուժել է 2010-ականների վերջին ֆինանսական ճգնաժամից: բախվելով նոր կապիտալիստական ճգնաժամին, խորհրդային կարոտախտը կրկին սկսեց ամրապնդվել:

Այն ժամանակվա նախագահ Դմիտրի Մեդվեդեւը, որը թեեւ Պուտինի խամաճիկն էր, ավելի լիբերալ խմբավորումներ էր ներկայացնում ռեժիմի ներսում, փորձում էր դիմակայել կոմունիստական գաղափարների աճող աջակցությանը նոր քարոզչական արշավների միջոցով այն մասին, թե որքան վատ էր ամեն ինչ խորհրդային ժամանակներում:

Սակայն ստալինիզմի դեմ նրա արշավն այդպես էլ հայտնի չդարձավ հասարակ մարդկանց շրջանում, որոնք ավելի շուտ ընկալում էին այդ ամենը որպես նոր իշխանությունների կոռուպցիայից ուշադրությունը շեղելու փորձ ։ Ավելի պահպանողական տարրեր Պուտինի շուրջ այն ժամանակ ընտրել էին այլ մարտավարություն, այն է ՝ խաղացել բնակչության խորհրդային կարոտախտով ։ Դա արվում է ռեժիմի ամրապնդման համար ՝ Ստալինին պատկերելով որպես ազգի մեծությունն ու ռազմական հզորությունը վերականգնած հայրենասիրական առաջնորդ ։

Այլևս ոչ միայն ծերերն են, ովքեր երկրպագում են Ստալինին, այլ նաև Խորհրդային Միության փլուզումից հետո ծնված նոր սերունդը և ովքեր զգում են, որ նրանք ավելի լավ հեռանկարներ ունեն լավ կյանքի համար, քան իրենց ծնողները:

Պահպանողականների կարծիքով ՝ Ստալինի միայն այս երկու վարկածները թույլատրվեցին գոյություն ունենալ հանրային քննարկման մեջ ՝ Ստալինը որպես հրեշ, ըստ լիբերալների, կամ Ստալինը ՝ որպես հայրենասեր: Կարծիքային հարցումները ցույց են տվել, որ հայրենասեր Ստալինը ամենատարածվածն էր բնակչության շրջանում, այդ իսկ պատճառով ռեժիմը որոշեց ներդրումներ կատարել այդ հարցում:Ստալինի նոր պաշտամունքի գագաթնակետը ձեռք է բերվել 2014 թվականին Ռուսաստանի կողմից Ղրիմի անեքսիայի կապակցությամբ: Իոսիֆ Ստալինը, ով հաղթեց Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում, հանդես եկավ արևմտյան տերությունների դեմ, հաղթեց բնիկ թշնամիներին և Ռուսաստանը դարձրեց գերտերություն, այն առաջնորդն էր, որին նա նույնպես ուզում էր նմանվել ։ Ռադիկալ կոմունիստների խորհրդանիշ Ստալինը վերածվել է Պուտինի լոյալիստների խորհրդանիշի։

Բայց այդ" հայրենասիրական ստալինիզմը", որը Կրեմլն արտոնում է, ոչ մի սոցիալական կամ տնտեսական ծրագիր չունի ։ Կոմունիզմի նախնական Դոկտրինը ավելի արդար հասարակության մասին չպետք է ներառվի Պուտինի խորհրդային նոստալգիայի մեջ, իսկ Լենինի բոլշևիկները, որոնք հեղափոխություն իրականացրին 1917 թվականին, պաշտոնապես դատապարտվեցին որպես հանցագործներ և դավաճաններ ։

Պուտինի խորհրդային կարոտախտը նույնպես հետեւողական չէ, քանի որ նա, փորձելով հասարակ մարդկանց աչքերում "ստալինիզմի մեծություն" հղումներով հաղթել կապույտ թակոցներին, նաեւ հուշարձաններ է շրջում կոմունիզմի զոհերի հիշատակին, որպեսզի ազատական էլիտան հանգստացնի:

Քանի որ Ղրիմի շուրջ հայրենասիրական հիստերիան այժմ ավարտվել է, եւ մարդիկ սկսում են հասկանալ, որ նրանք վերադարձել են ռուսական իրականություն աճող տնտեսական խնդիրներով եւ սոցիալական լուրջ անարդարություններով, թվում է, թե Կրեմլը բացել է Պանդորայի արկղը ' վերականգնելով Ստալինին, ինչպես արդեն ցույց են տվել հարցումները: Մինչ Ստալինի աջակցությունը ռեկորդային բարձր է, Պուտինի աջակցությունը նվազել է նոր ցածր մակարդակներում:

Ստալինի պաշտամունքը, որը ստեղծվել է Կրեմլի վերեւից, այժմ լցված է ներքեւից բոլորովին այլ իմաստով եւ դառնում է պուտինյան ռեժիմի դեմ զենք: Նեոստալինիզմի գաղափարախոսներից մեկը Կոնստանտին Շեմինն է, որի քարոզչության ու քարոզչության տեսաբլոգն ունի 272 000 բաժանորդ ։ Այնտեղ նա Ստալինին պատկերում է որպես հեղափոխական խորհրդանիշ, որի բռնի կառավարումը, շոշափելով բազմաթիվ անմեղ մարդկանց, Այնուամենայնիվ, մի դարաշրջան է, որտեղ մեծամասնությունը մուտք է գործել աշխատանքի եւ բնակարանային, կրթության եւ անվճար բժշկական ծառայություն, Ի տարբերություն այսօրվա Ռուսաստանի:

Դա արդեն ոչ միայն հին մարդիկ են, ովքեր երկրպագում են Ստալինին, այլեւ նոր սերունդ, որը ծնվել է Խորհրդային Միության փլուզումից հետո եւ զգում է, որ ավելի վատ պայմաններ ունեն լավ կյանքի համար, քան իրենց ծնողները:

Պուտինը բոլոր հիմքերն ունի ափսոսալու, որ Ստալինի ռեաբիլիտացիայով նա նոր հետաքրքրություն է առաջացրել Ռուսաստանի երիտասարդության շրջանում կոմունիզմի եւ հեղափոխական գաղափարների նկատմամբ:

Աղբյուր՝ https://www.aftonbladet.se/kultur/a/g7j0g1/make-russia-red-again 

Բաժին՝ Անցուդարձ

Ժամանակակից տնտեսությունը յուրաքանչյուր էկոհամակարգի նման չի կարող առանց վերագործարքի շարունակել գոյատևել: Հենց նույն ձևով, որ կենդանիներն ու բույսերը անընդհատ թթվածին և ածխածնի երկօքսիդը, որ ուրիշներն են արտադրում՝ վերագործարքի են ենթարկում, այնպես էլ աշխատավորներն էլ պետք է իրենց աշխատավարձերը խանութներում ծախսելով՝ կրկին շրջանառության մեջ գցեն և առևտուրն էլ պետք է իր եկամուտը ծախսելով ու աշխատավարձեր տալով կրկին շրջանառության մեջ դնել, իհարկե, եթե երկուսն էլ ուզենան շարունակել գոյատևել: Եվ ճիշտ մեր էկոհամակարգի նման, վերագործարքի մեջ պակասը կամ բացը անապատացման պատճառ կդառնա, նույնպես, եթե վերագործարքը տնտեսության մեջ կանգ առնի, մեր գործը կհասնի ճգնաժամերի, որը աղքատության ու քանդիչ զրկվածության պատճառ կդառնա:
Հիմա, որ ես այս տողերը գրում եմ, Հունաստանը, իմ երկիրը և այն երկիրը, որ չնայած դու Ավստրալիայում ես ապրում ու նրա քաղաքացի ես համարվում, նման մի ոչնչացման մեջ է գտնվում: Ավստրալիան, Միացյալ Նահանգները, Անգլիան և ավելի շուտ Եվրոպան 1930 թվականներին նման աղետ են ունեցել: Այս աղետը այն չափի սարսափելի էր, որը ամերիկացի գրող Ջան Էշտայն Բեկին ոգեշնչեց իր հայտնի «Զայրույթի Պարիկներ» վեպը գրի առնելով: Այս վեպի 25-րդ բաժնում, Շտայն Բեկը այս պատմությունն է պատմում, թէ ինչպես, երբ միլիոնավոր մարդիկ սոված էին, մի քանի տոննա գետնախնձոր թափեցին գետը և նարնջի տուփերի վրա սպիտակ նավթ լցրեցին, որպեսզի չկարողանան ուտել: Մինչ դեռ անհսկելի քայքայվածությունը կրկին շրջանառության մեջ դնելը և վերագործարքը ընթացքի մեջ էր: Գրքի այս կետում է, որ հանդիպում ենք գրողի հայտնի բողոքին, որտեղ ասում է՝ չնայած կարողանում ենք մեր ուժերով հողի միջից դուրս հանել սնունդ, սակայն անկարող ենք ստեղծել այնպիսի մի համակարգ, որ սոված մարդը կարողանա դրանով կշտանալ: Շտայն Բեկը այսպես է գրում, այս անկարողությունը «դժբախտության նման կառավարության վզին է փաթաթված», մինչդեռ ովքեր սնունդ չունեն ուտելու նրանց զայրույթը խաղողի ողկույզի նման բրուք ծլում են՝ «Մարդկանց մարմնում զայրույթի ողկույզներ են ծլում ու զարգանում մինչև խաղող քաղելու ժամանակ մեծանան»:
Ինպե՞ս է հնարավոր նման բաներ պատահել, դրա պատասխանը նրանում է թաքնված, որ շուկայական հասարակությունը կարող է միանգամից կորցնել իր ուժը՝ վերականգման ու վերագործարքի համար: Եթե ուշադիր լինես, վերագործարքի անկարողության սրտում ծանոթ դեմք ես տեսնելու՝ բանկատերերին:
Բանկ ունեցողների մոտ ի՞նչ կա, որ պատճառ է դառնում շատ մարդիկ նրանց չսիրեն: Մի բացատրությունը այն է, որ նախանձում են նրանց հարստությանը: Սակայն կտեսնես, որ այստեղ նախանձից վեր մի բան գոյություն ունի: Արմատական պատճառն այն է, որ երբ տոկոսը այլևս մեղք չէր համարվում և բանկատերները իրավունք ունեին ազատորեն վարկերից շահույթ ստանալ, բանկ ունենալը սկսեց ձեռք բերել ավելի հզոր ուժ, ոչ միայն մեծ քանակությամբ փողի վերագործարքի ուժի, այլ նաև վերագործարքը հասցնելու հանկարծակի կանգնման և աղետալի կետի:
Թույլ տուր բացատրեմ:

 

Ս/թ  4.09.2019թ. ՉՄ94  “Իրավունք թերթում” հայտնի սորոսական Դանիել Իոննիսյանի բոցաշունչ խոսքերն եմ ուզում բառացի մեջբերել. “Եթ Վլադիմիր Պուտինը ուզում է Ռոբերտ Քոչարյանին բանտում հանդիպի, ապա թող զգույշ լինի, որ հետևից դուռը չփակենք”:

      Հետաքրքիր է՝ Դ. Իոննիսյանն այս խոսքերի վարքագիծը ո՞ւմ  է թողնում և ո՞ր է թողնում… Սորոսական շլացումների, կազմաքանդ մտքերի իրավունքի թռիչքուղում Դ. Իոննիսյանը կայրի ոչ միայն “հակահրդեհային սանդուղքը”, այլ շուռ տված ձեռնոցներում եղած ձեռքերը:

  Ոմանք բերանում սպի ունեն՝ ատամներով այդքան կծվելուց հետո: Կարծում եմ որոշ բերանների հասավ, որ կան կեցվածքներ լեզվի, որում աջից՝ արատներն են կտրվածքի, ձախից՝ արժանիքները: Մտորելու և խորհելու համար դեռ շատ կգործվեն մորուքներ, սակայն ծնոտը տրորելով՝ երբեք մի փորձեք դուռ փակել, եթե չգիտեք անգամ՝ արդյոք ո՞վ է դուռը թակում:

   Չգիտեմ, չգիտեմ մտքիս դուռը փակեմ, թ՞ե “զռզեն” գցեմ անփույթի խոսքին:

 

Նաիրա Հայրապետյան

Սեպտեմբեր 2019թ.

Jewishjournal.com հրեական պարբերականը ընդարձակ հոդված է հրապարակել ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի՝ սեպտեմբերի 22-ին Լոս Անջելեսում՝ Գրանդ Պարկում կայանալիք ելույթի վերաբերյալ:
 «Առաջին անգամն է, որ արտասահմանյան առաջնորդն այսպիսի արտոնություն է ստանում Լոս Անջելեսի կողմից: Սա զարմանալի չէր լինի, եթե Հայաստանը լիներ Միացյալ Նահանգների իսկական դաշնակիցն ու բարեկամը, և մի երկիր, որն իսկապես նվիրված լիներ ժողովրդավարական արժեքներին, որոնք կիսում է Ամերիկան: Այնուամենայնիվ, դա այդպես չէ»,- ասված է հոդվածի մեջ:

Հրապարակման մեջ ընդգծվում է, որ 1991 թվականին Խորհրդային միությունից անկախանալուց հետո Հայաստանը մշտապես վարել է ԱՄՆ-ին հակասող արտաքին քաղաքականություն՝ մշտապես դեմ քվեարկելով այնպիսի բանաձևերի, որոնք առաջարկվել են ամերիկացիների կողմից։ Խոսքը Ղրիմ ռուսական ներխուժումը դատապարտող բանաձևի մասին է, որին Հայաստանը դեմ քվեարկեց Հյուսիսային Կորեայի, Սիրիայի, Սուդանի, Ռուսաստանի, Վենեսուելայի և այլ 11 երկրների հետ միասին։

«Ընդամենը մի քանի շաբաթ առաջ Հայաստանը ևս մեկ զորախումբ ուղարկեց Դամասկոս՝ ամրապնդելով իր քաղաքական, տնտեսական և ռազմական դաշինքը Ռուսաստանի, Իրանի և Սիրիայի հետ: Ակնհայտորեն, Հայաստանի աջակցությունը բռնապետին, ով քիմիական զենք է կիրառել իր իսկ բնակչության դեմ, կոշտ արձագանք առաջացրեց ԱՄՆ դեսպանատան կողմից»,- նշում է աղբյուրը:

 Հոդվածի վերջաբանում նշվում է, որ 600 հազարանոց հրեական համայնքը կձեռնարկի քայլեր, որպեսզի սեպտեմբերի 22-ին կայանալիք հավաքն ու ելույթը չեղյալ հայտարարվի, որը հոդվածագիրները որակում են որպես ամոթ Լոս Անջելեսի համար։
 
Աղբյուր՝ 168.am

Հիմա, որ վերադարձանք Ֆաստուսին, պետք է իմանաս, որ պատմության այն օրինակը, որ այսօր մարդիկ հաճախ են կարդում, և հաճախ է ցուցադրվում թատերական սրահներում, նույն դոկտոր Ֆաուստինն է, նրա` ուշացումով օրինակն է Գերմանացի բանաստեղծ Գյոթեի գրությամբ: Մինչ դեռ Մալրոն իր թատրոնը գրել է 16-րդ դարի վերջում, Գյոթեն "Ֆաուստը" գրել է 19-րդ դարի սկզբում: Այս երկու թատրոնների տարբերությունը շատ հետաքրքիր է, առնվազն տեսության առումով:
Տարբերություններից մեկն այն է, որ Մալրոյի օրինակում Ֆաստուսը Մեֆիսոֆելին կանչում է իր մոտ, որովեհտև զգում է, որ Աստվածը և սուրբ տեքստերը նրան չեն բավարարելու: Նրա ապստամբությունը մի կրոնական ու փիլիսոփայական ապստամբություն է: Սակայն Գյոթեյի "Ֆաուստ" վեպի դրդապատճառը ավելի հիմնովին է, հակում դեպի անձնական ուժի էությանը: Երկրորդ տարբերությունը և ավելի կարևորը վերաբերում է թատրոնի վերջին մասին: Մալրոյի օրինակում, ինչպես, որ ասել եմ, երբ նրա 24 տարին լրանում է դոկտոր Ֆաստուսը խնդրում, լացում և աղաչում է, որ ազատվի Մեֆիստոֆելի հետ կնքած պայմանագրից, սակայն ոչ մի oգուտ չի ունենում: Ճիշտ կեսգիշերին, տգեղ և զզվելի հոգիները հայտնվում են, որպեսզի ամպրոպի ու կայծակի հարվածների ներքո նրան դժոխք տանեն: Սակայն Գյոթեն Ֆաուստին ազատում է նման ճակատագրից:
Գյթեն իր հերոսին դժոխք ուղարկելու փոխարեն իրավունք է տալիս, որ նա լավ գործերով և բարի նպատակներով հասնի փրկության (redemption): Ֆաուստը, նախքան որ իր ժամանակը վրա հասնի, իր սխալը գիտակցելով որոշ գործեր է կատարում ժողովրդին ծառայելու և նման բաների համար, երբ Մեֆիստոֆելը ճանապարհից հասնում է, որ իր շահույթը պահանջի, Աստծու հրեշտակները միջամտում են: Եվ բացականչում են. «Ով որ ջանացել է և ապրում է, որ ջանա, նույնպես կարող է փրկության հասնել» և նրանք Ֆաուստին դժոխքի փոխարեն դրախտ են տանում:
Թող այս տարբերությունների մասին բացատրություն տամ: Արդյո՞ք իմանում ես, որ այսօր փողի բրոքերները, կապիտալ ներդրողները, բանկատերները ու նման մարդիկ պարտքի վերադարձին, բացի շահույթից ի՞նչ են ասում: Դրան էլ ասում են փրկություն: Արդյո՞ք դա պատահական է, ոչ մի կերպ: Շատ վաղուց պարտքի հարցը մի կրոնական հարց է եղել: Վստահ եմ՝ լսել ես, որ իսլամը շահույթ ստանալը առնվազն պաշտոնական ձևով մինչ օրս արգելել է: Քրիստոնեության հետ կապված սա էլ մինչև Մալրոյի ժամանակ, որ իր թատրոնն էր գրում՝ ճիշտ էր: Այսօրվա մուսուլմանների նման, այն օրվա քրիստիոնեաներն էլ շահույթ ստանալը մեղք և սխալ էին համարում: Այդ իսկ պատճառով Մալրո թատրոնի հանդիստեսները, հավատում էին, որ շահույթով վարկերը մեղք են, առանց տատանվելու պահանջում էին, որ Ֆաստուսը պատժվի, որովհետև նա ամենաբարձր շահույթը տալով Մեֆիստոֆելին, այսինքն հոգին հանձնելով, մի վարկյան չի մտածել դրա մասին: Սակայն, երբ Գյոթեն էր գրում թատրոնը, իրավիճակը տարբեր էր:
Իրավիճակը փոխվեց, ինչպես տեսանք, շուկա ունեցող հասարակությունից անցում դեպի շուկայական հասարակություն, որը պատահեց Մալրոյի և Գյոթեյի ժամանակաշրջաններում, որը հիմնականում հենված է պարտքի ու շահույթի վրա: Արդյունաբերական հեղափոխությունը տեղի չէր ունենա, եթե չկարողանար վերացնել պարտքի շահույթի նկատմամբ դոգմատիկ մոտեցումը և իրավական արգելքը: Շահույթ ստանալու ամոթը և վատ համբավը համեմատելի չէր աշխատանքի ու հողի ապրանքայանացման հետ և մեծ շրջադարձ չէր համարվում: Սա պետք է վերացվեր ու այդպես էլ եղավ:
Պրոտեստանները, որոնք 16-րդ դարում անջատվեցին կաթոլիկներից, ճակատագրական մեծ դեր ունեցան դրա վերացման գործում: Պրոտեսանիզմը դեմ դուրս եկավ Աստծու մենաշնորհացնելը պապի ու կարդինալների կողմից: Պրոտեստանները պնդում էին, որ յուրաքանչյուր մարդ կարող է անհատապես ու առանց մենաշնորհի և խեղդող եկեղեցու միջնորդությամբ Աստծու հետ խոսել: Հանկարծ այն մարդը, որ իր հարցերում էլ չէր կարող որոշողի դեր ունենալ, վերածվեց այդ բարեփոխական եկեղեցու սյունը: Եվ ո՞վ էր այդ նոր ուժ գտած մարդու իդեալը կամ սիմվոլը, մի ժամանակաշրջանում որտեղ փոխանակման արժեքը և շահույթն էր տիրում, պրոտեստանիզմի ավանդական հերոսը ոչ ոք չէր, բացի առևտրականն ու գործատուն: Զարմանալի չէ, որ նոր պրոտեստանի բարոյականության մեջ շահույթաբերությունը և շահույթով վարկերը ընդունվեց, որպես Աստվածային ծրագիր:
Այն իրականությունը, որ պրոտեստանները և կաթոլիկները ավելի քան 100 տարի միմյանց հետ կռվի մեջ են եղել ցույց է տալիս, որ այս փոփոխությունը կոշտ հասարակական շրջադարձ է եղել: Այսպիսով, երբ Գյոթեի հանդիսատեսները Ֆաուստի թատրոնով բարոյական ուսուցում էին ստանում, եվրոպացիները պարտքի հանդեպ, նախնական գումարը գումարած շահույթի հետ էին վերադարձնում, համեմատաբար ավելի մեղմ էին մոտենում:
Մի տեսակետից, Գյոթեյի պատմությունը Ֆաուստի մասին հակառակ է Սկրոչ Չարլզ Դիկնեզի պատմության հետ «Ամանորի երգի» (Christmas Carol) գրքում, որը առաջին անգամ հրատարակվել է 1843 թվականին: Դիկենզի հայտնի բարոյական հեքիաթում, չոր եղունգ ունեցող Սկրուչը ամբողջ կյանքի ընթացքում հարստություն է կուտակել և խնայել, նա հարյուրավոր շահույթ է հավաքել և նրա շատ քիչ մասն է ծախսել: Պատմության վերջում, երբ ամանորի հոգին նրան ցույց է տալիս նրան սպասվող մահը, և այն որ ոչ ոք չի գալիս նրա սգո արարողությանը և այն, թէ ինչպես աղքատ զույգերը, որ նրան պարտք էին նրա մահից ուրախանում են, նա լույս է տեսնում, սնդուկները բացում է և սկսում է ծախսել, ծախսում է ու ծախսում և առաջին անգամ իր կյանքում և ուրախություն պարգևելով իր շրջապատի մարդկանց հաճույք է ստանում: Եթե մտածես, կտեսնես՝ Ֆաուստը ճիշտ դրա հակառակն է կատարում: Նա շահույթի հավաքելու և հաճույքը մերժելու փոխարեն, իր կյանքի ամբողջ 24 տարին վայելում է և ընդունում է՝ դրա փոխարեն հսկա շահույթ վճարել:
Կարծում ես այս երկուսից որ մեկի՞ն, այսինքն Սկրուչին և Ֆաուստին, ավելի շատ է պահանջելու շուկայի նոր հասարակությունը, որը գոյանում էր, երբ Գյոթեն զբաղված էր գրելով իր թատրոնը: Անպայման Ֆաուստը, ինչո՞ւ: Եթե մենք բոլորս Սկրուչ լինեինք, մի ժլատ մարդ, որ ամբողջ իր հարստությունը խնայում կամ հավաքում էր առանց ծախսելու կամ մեկին պարտք տալու, շուկայական հասարակության տնտեսությունը կկասեցվեր:
Հիմա պետք է այս երևույթի ետևից գնալ:

(Շարունակելի)

Հայաստանի կոմունիստական, սոցիալիստական, սոցիալ դեմոկրատական ուժերի և առաջադիմական ժողովրդական պետական ու ոչ պետական կառույցներից յուրաքանչյուրն իր յուրովի մոտեցումներով ու դիրքորոշումներով՝ հաճախ մոռացության են տալիս համընդհանուր շահերը և քաղաքական մոտեցումները, որոնց հասնելուն բոլորն են ձգտում և բոլորի օգտին է լինելու: Նրանց միջև բացակայում է սոցիալիստական և ձախ երկխոսությունը և մտքերի փոխանակումը: Նրանցից շատերը դժբախտաբար այդ անհրաժեշտությունը կամ չեն զգում կամ էլ զգալու դեպքում իրենք չեն դառնում այդ երկխոսության կամ միասնական ճակատի ստեղծման նախաձեռնողը:
Խոսքի մակարդակով բոլորը հաստատում են համագործակցության, միասնականության, համատեղ գործողությունների և երբեմն միասին հանդես գալու անհրաժեշտությունը, սակայն շատ քիչ դեպքերում է, որ դրանք գործի են վերածվում:
Բոլորի ծրագրերում համագործակցելու անհրաժեշտության մասին խոսվում է, սակայն մեկը մյուսին տարբեր պիտակավորումներով, արդարացնում է իր սեկտորիզմական մոտեցումը, որը վնաս է հասցնում ձախ ուժերին և երկրի առաջադիմությանը: Ձախ ուժերի չհամագործակցելու ամենագլխավոր պատճառներից մեկը նաև կարելի է համարել իմպերիալիստական ու նեոլիբերալիստական ուժերի ազդեցությունը Հայաստանի ներքին կյանքում: Հայաստանում արտասահմանյան գործակալ ուժերի առաքելություններից մեկը հենց սա է, որ իրավունք չտան և ամեն կերպ խոչընդոտեն ձախ ուժերի մոտեցմանը միմյանց, նրանք ունենալով հսկա նյութական ռեսուրսներ, ամեն միջոցներից օգտվում են վարկաբեկելու ձախակողմյա արդար մոտեցումներն ու աշխատանքները, որոնք ի վերջո վտանգելու են իրենց տերերի տնտեսական ու քաղաքական շահերը:
Չհամագործակցելու մյուս կարևոր պատճառը՝ համատեղ աշխատանքների ու համագործակցության ընդհանուր անհրաժեշտության չհասկանալն է: Նրանք հաճախ հանդես են գալիս ոչ թէ հասարակության պահանջներից, այլ իրենց նեղ կուսակցության ու խմբային շահերից ելնելով:
Հայաստանի ձախ ուժերը չեն մարմնավորվում միայն կուսակցությունների կառույցներում, այլ Հայաստանի ձախ ուժերին պետք է տեսնել նաև մեծ մասշտաբով անհատների և մասսաների միջև: Այստեղ կարևորը երկրում հասարակական ձախ ուժի առկայությունն է: Նրանցից մեծ մասը իրենց տեղը չեն գտնում ձախ կուսակցություններում և խմբավորումներում: Կարևորը այն է, որ հասարակական շարժումներում ձախ մոտեցումները, որոնք բխում են ժողովրդի և ազգի շահերից ներկայություն ունենան: Բացի ձախ գաղափարից, մնացած նեոլիբերալական ու ծայրահեց ազգայնական գաղափարները ապահովում են միայն ճնշող փոքրաթիվ մարդկանց շահերը: Օրինակ լիբերալիզմը հանգեցրեց նեոլիբերալիզմի ու նացիոնալիզմն էլ ծայրահեղ ազգայինի կամ ֆաշիզմի: Այդ իսկ պատճառով տնտեսական ամենաարդար քաղաքականությունը ձախերին է պատկանում և հարկավոր է այս զենքից օգտվելով ժողովրդին գրավել դեպի ձախակողմյա ուժերի: Ձախերից ոչ մի կուսակցություն չի կարող հավակնել, որ ինքն է ամբողջ աշխատավոր դասակարգի ներկայացուցիչը, քանի որ աշխատավորների ու աշխատավարձ ստացողների միջև նաև գոյություն ունեն տարբեր շերտեր ու մոտեցումներ, այդ իսկ պատճառով այդ բոլոր շերտերի համագործակցությունը ահրաժեշտություն է: Ձախերը չպետք է անընդհատ իրենց հակասությունները մեծացնելով և օրակարգ դարձնելով, անջատվեն մեկը մյուսից, նրանք ստիպված են գոյատևելու և հասարակությունում իրենց ազդեցությունը թողնելու համար միմյանց հետ համագործակցելու:

Կեցցե Հայաստանի ձախ ուժերի համագործակցությունը


Ռուբիկ Սարդարյան 12/09/2019

Էջ 1, 2-ից

ՍՈՑԻԱԼԻԶՄ .AM

 

Հայաստանի Հանրապետություն
ք. Երևան,
(+37410)
E-mail: info@socialism.am

Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են: Մեջբերումներ անելիս հղումը socialism.am-ին պարտադիր է: Կայքի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուստառադիոընթերցումն առանց socialism.am-ին հղման արգելվում է: Գովազդների բովանդակության և մամուլի տեսության համար կայքը պատասխանատվություն չի կրում: