Մի գուցե վերոհիշյալ տերմինը շատ անգամ ես լսել: Նման պատկերացում մարդու նկատմամբ, ի վերջո պրոֆեսիոնալ ձևով՝ ցինիկ և խիստ հոռետեսական է, սակայն դժբախտաբար կարող է մեծ հավանականությամբ ճիշտ լինել: Սակայն նույնիսկ, եթե փողը այս օրերում ամբողջ կյանքի նպատակն ու բովանդակությունը լինի, այն է, ինչ աշխատում եմ այստեղ քեզ ասել, որ միշտ դա այդպես չի եղել: Հնարավոր է փողը միշտ կարևոր գործիք լինի, որը մարդկանց օգնել է հասնել իրենց նպատակին, սակայն նպատակն իր մեջ ու իր համար այն մակարդակի, որ այսօր գոյություն ունի՝ չի եղել: Ֆեոդալական համակարգի օրոք մի հողատիրոջ մտքով երբեք չէր անցնում իր պալատը վաճառելու մասին, ինչքան գումար էլ…
Կուբայի առողջապահության համակարգը գտնվում է ռեկորդային բարձր մակարդակի վրա, քանի որ երկրում կան ինը բժիշկներ 1000 քաղաքացիների համար եւ ավելի քան 485 000 բուժաշխատողներ, որոնք աշխատում են ազգային առողջապահության համակարգում: Առողջապահության նախարարության ղեկավար Խոսե Անխել Միրանդան ասել է, որ հեղափոխությունից հետո Կուբայում հազիվ 3000 բժիշկ է եղել: Այդ ժամանակից ի վեր, Հավանայի բժշկական գիտությունների համալսարանը պատրաստել է ավելի քան 376 000 բժշկական աշխատողներ, այդ թվում, բժիշկների, բուժքույրերի եւ այլ առողջապահական աշխատողների: Առողջապահության ազգային համակարգի (ՍԱԽ) ավելի քան 485 000 աշխատակիցներից մոտ 234 000-ը բժշկական գիտությունների տարբեր ոլորտների մասնագետներ են, որոնք աշխատում են երկրի ավելի քան 13 000 բժշկական հաստատություններում: Կուբան…
Փոխանակման արժեքի հաղթանակը փորձարարական արժեքի հանդեպ, լավ թէ վատ, փոխեց աշխարհը: Մի կողմից շատ արտադրության, հողի ու աշխատանքի ապրանքայնացումը, տեր ու գյուղացու տհաճ համակարգի անարդարությունն ու շահագործումը ավարտվեց: Ազատության նոր հասկացողություն ծնվեց, որը զուգորդվում էր ստրկատիրության վերացման ու բոլորի համար բավարար ապրանքների արտադրության կարողության ու տեխնոլոգիայի առաջացման հետ: Մյուս կողմից, այս փոփոխությունը նոր և անհամեմատելի խեղճության տարածման, այսինքն աղքատության ու պոտենցիալ ստրկատիրության առաջացման պատճառ դարձավ: Շուկայական հասարակության ծնունդով և գյուղացիների դուրս հանելը մշակման ենթակա տարածքներից կամ հողերից, նախկին անհող մշակողներին վերացրեց արդյունաբերական բանվորների կամ էլ հողագործների, որոնք վարձ էին մուծում հողատերերին: Երկու դեպքերում էլ արդեն նրանք որոշ չափով ազատ էին…
Փոխանակման արժեքի հաղթանակը փորձարարական արժեքի հանդեպ, լավ թէ վատ, փոխեց աշխարհը: Մի կողմից շատ արտադրության, հողի ու աշխատանքի ապրանքայնացումը, տեր ու գյուղացու տհաճ համակարգի անարդարությունն ու շահագործումը ավարտվեց: Ազատության նոր հասկացողություն ծնվեց, որը զուգորդվում էր ստրկատիրության վերացման ու բոլորի համար բավարար ապրանքների արտադրության կարողության ու տեխնոլոգիայի առաջացման հետ: Մյուս կողմից, այս փոփոխությունը նոր և անհամեմատելի խեղճության տարածման, այսինքն աղքատության ու պոտենցիալ ստրկատիրության առաջացման պատճառ դարձավ: Շուկայական հասարակության ծնունդով և գյուղացիների դուրս հանելը մշակման ենթակա տարածքներից կամ հողերից, նախկին անհող մշակողներին վերացրեց արդյունաբերական բանվորների կամ էլ հողագործների, որոնք վարձ էին մուծում հողատերերին: Երկու դեպքերում էլ արդեն նրանք որոշ չափով ազատ էին…

Մասնավորեցումը զարգացման գործոն չէ

Հայաստանի ներկա պայմաններում, որտեղ իշխում է կապիտալիստական տնտեսությունը և կառավարությունը ավելի շուտ ընդհանուր հակում ունի դեպի շուկա և կապիտալիզմ, ռադիկալ տեսակետը դրա դիմաց է կանգնելու: Զարգացման համար ճանապարհ հարթելը չի նշանակում, որ կապիտալ ներդրողները և կապիտալիստները ավելի հանգիստ կարողանան աշխատել: Ճիշտ սրա հակառակն է: Ելքը այն է, որ աշխատավորները և զրկված ու հասարակ մարդիկ կարողանան ավելի լավ ապրել: Ի՞նչ է նշանակում զարգացում: Տնտեսական շրջանակներում զարգացում նշանակում է կարողության ստեղծում՝ աճի և տնտեսական ու հասարակական բարեկեցության համար, այն կարողություններն ու պոտենցիալները, որոնք կարողանան աճ արձանագրել: Աճը կարելի է չափել, զարգացումը նույնպես, սակայն աճը ընդհանրապես քանակական բնույթ ունի: Զարգացումն էլ քանակական ու…
Հանրային խորհրդի ֆինանսատնտեսական և բյուջետային հարցերի հանձնաժողովի նախագահ, Հայրենական ապրանք արտադրողների միության նախագահ Վազգեն Սաֆարյանը մի քանի անգամ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին բանավոր ու նաև գրավոր ներկայացրել է Հայաստանի ավանդական ճյուղերը վերականգնելու առաջարկներ՝ 12 ուղղություններով՝ մեքենաշինություն, քիմիական արդյունաբերություն, «Նաիրիտ», «Հայէլեկտրո» և այլն գործարաններ։ Սա ընդունվել է ի գիտություն, Վազգեն Սաֆարյանը տպավորություն է ստացել, որ կառավարության ղեկավարն ըմբռնել է հարցի կարևորությունը։ «Առաջինը՝ «Նաիրիտի» մասին, որովհետև այդ գործարանը հնարավորություն ունի վերագործարկվելու, և վերջերս իմացանք, որ կառավարությունն այն դուրս է բերել վաճառքի, և պայմաններից մեկը լինելու է այն, որ հնարավոր գնորդը պետք է ներկայացնի համապատասխան ծրագիր այդ գործարանի վերագործարկման վերաբերյալ»։ Վազգեն Սաֆարյանն ասում է,…
Հողատարածքների ցանկապատման քաղաքականությունը արդյունաբերական հասարակության ստեղծման համար անհրաժեշտ առաջնային հումքերը ստեղծեցին: Սակայն ինչպես, խոհարարը կհաստատի՝ առաջնային մթերքները բավարար չեն և էներգիա էլ է պետք: Այդ անհրաժեշտ էներգիան մինչև 18-րդ դարի երկրորդ կեսը հասանելի չդարձավ: Այդ էներգիան մոխրագույն և ոչ բնակելի շենքերից էին գալիս, որոնք իրենց երկար խողովակներից սև ծուխ էին արտանետում: Գործարանները, որոնք իրենց ներսում տեղադրել էին չդադարող գոլորշու շարժիչ՝ ստեղծել է շոտլանդացի Ջեյմզ Վատը: Արդյունաբերական հեղափոխությունը հասել էր նպատակին: Գիտեմ, որ կհարցնես: «Ինչո՞ւ արդյունաբերական հեղափոխությունը կատարվեց Անգլիայում, և ոչ թէ մի ուրիշ երկրում, օրինակ Ֆրանսիայում կամ Չինաստանում»: Այս հարցին պատասխանելու համար շատ պատճառներ են բերվել: Որոշները այն իրականությանն են…
Կարող ես պատկերացնել, որ այս պատմությունը շատ երկար է, և եթե ցանկանանք մանրամասության մեջ մտնել, վստահ եմ` դու չես լսի այն մինչև վերջ: Ուրեմն, մի ընդհանուր հայացքով եթե նայենք, իրականությունն այնպիսին է, որ ամեն ինչ սկսվեց Եվրոպայում նավաշինության զարգացմամբ, օգտվելով կողմնացույցից (որը սկզբից չինացիներն են հայտնաբերել) և ծովային նավագնացության ձևերի ընդհանուր զարգացումից: Այս բոլորը Եվրոպացի ծովագնացներին օգնեց, որ հայտնաբերեն ծովային նոր ուղիներ, որը իր հերթին առաջացրեց համաշխարհային առևտուրը: Անգլիայից, Հոլանդիայից, Իսպանիայից և Պորտուգալիայից առևտրականները՝ Անգլիայից ու Շոտլանդիայից իրենց նավերը լցնում էին բրդով և Շանհայում փոխարինում էին չինական մետաքսով, և նախքան նավերի շարժումը՝ դեպի Եվրոպա մետաքսները Յոկոհամայում փոխարինում էին ժապոնական սուրերով,…
Արտադրության ընթացքը կարիք ունի երեք հիմնական տարրերի՝ 1-Առաջնային հումք, (օրինակ երկաթի հանքաքար), որը արտահանվում է բնությունից՝ մեքենաներն ու գործիքները, որոնցով մշակվում են այդ հումքերը, շենքեր ու ցանկապատներ, որտեղ տեղադրվում են հումքերն ու գործիքները: Այս բոլորը ընկալվում են որպես արտադրամիջոցներ կամ այն ինչ տնտեսագետներն են անվանում՝ կապիտալական ապրանքներ: 2-Տեղ կամ տարածք՝ օրինակ ֆերմա, հանք, գործարան կամ արտադրամաս, արհեստանոց, գրասենյակ, որտեղ կատարվում է արտադրությունը: 3-Աշխատուժ, որը կյանք է տալիս ապրանքներին: Նախկին հասարակարգերում գոյություն չունեին ապրանք արտադրելու այս գործոններից որևէ մեկը: Նրանք անշարժ գույք էին, բայց ապրանք չէին: Օրինակ՝ նկատի առ մարդու աշխատանքը, մարդիկ միշտ աշխատել են, անցյալում մի գուցե ավելի շատ, քան…
Ինչպես գիտես, հին հույն բանաստեղծ Հումերն ասել է. "Պատերազմի իսկական հերոսները տանջվել են, պայքարել և նույնիսկ իրենց կյանքն են զոհել հանուն «լավ բաների» օրինակ փառքի, պատերազմի տրիբունաների, Ագամենոն թագավորի բարեսիրությունը վայելելու և նման բաների համար": Հոմերը մեզ ասում է. զորավար Ագամենոնը (Հունական առասպելներում Տրեվա պատերազմում հույների առաջնորդն էր) հավակնում էր, որ ինքն է տերը այն ավարների մի մասի, որը պատերազմի ժամանակ է ձեռք բերել, անհանգստացել է ու երկարատև գործադուլ արել և միտումնավոր հրաժարվել է մասնակցել «Տրեվա» պատերազմի (հունական ավանդության համաձայն, Միկենեի թագավոր Ագամենոնի գլխավորած արքայական թագավորների դաշնակցության պատերազմը Տրոյայի դեմ) բազում կռիվներին: Չնայած Ագամենոնը լավ գիտեր, որ Աշիլի օգնության կարիքն…
Ինչպես գիտես, հին հույն բանաստեղծ՝ Հումերն ասել է. "Պատերազմի իսկական հերոսները տանջվել են, պայքարել և նույնիսկ իրենց կյանքն են զոհել հանուն «լավ բաների» օրինակ փառքի, պատերազմի տրիբունաների, Ագամենոն թագավորի բարեսիրությունը վայելելու և նման բաների համար": Հոմերը մեզ ասում է. զորավար Ագամենոնը (Հունական առասպելներում Տրեվա պատերազմում հույների առաջնորդն էր) հավակնում էր, որ ինքն է տերը այն ավարների մի մասի, որը պատերազմի ժամանակ է ձեռք բերել, անհանգստացել է ու երկարատև գործադուլ արել և միտումնավոր հրաժարվել է մասնակցել «Տրեվա» պատերազմի (հունական ավանդության համաձայն, Միկենեի թագավոր Ագամենոնի գլխավորած արքայական թագավորների դաշնակցության պատերազմը Տրոյայի դեմ) բազում կռիվներին: Չնայած Ագամենոնը լավ գիտեր, որ Աշիլի օգնության կարիքն…
Էջ 1, 12-ից

ՍՈՑԻԱԼԻԶՄ .AM

 

Հայաստանի Հանրապետություն
ք. Երևան,
(+37410)
E-mail: info@socialism.am

Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են: Մեջբերումներ անելիս հղումը socialism.am-ին պարտադիր է: Կայքի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուստառադիոընթերցումն առանց socialism.am-ին հղման արգելվում է: Գովազդների բովանդակության և մամուլի տեսության համար կայքը պատասխանատվություն չի կրում: