Մեր կայքի համակիր և բովանդակալից հոդվածների հեղինակ Գեղամ Գալստյանին խիստ վրդովեցրել է տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ասպարեզում հայտնի մասնագետ, մեծ հարգանք վայելող Սամվել Մարտիրոսյանի անզգույշ, կարծում ենք, պատեհապաշտորեն գրած մի միտք, որն արհամարհանքի արտահայտություն կարելի է անվանել մեծագույն բանաստեղծուհի Սիլվա Կապուտիկյանի ազնիվ հիշատակի, նաև նրա ամբողջ գրական, հասարակական-քաղաքական գործունեության հանդեպ։ Սիլվա Կապուտիկյանն իսկապես հայրենապաշտ հայուհի էր և իրապես հայ գրականության մեջ իր խոսքը հաստատած քնարերգու բանաստեղծուհի։ Գեղամ Գալստյանի վրդովմունքը մենք կիսում ենք։ Առավել վրդովեցնողն այն է, որ գրականագետ Աբգար Ափինյանն է աններելի սխալ թույլ տվել՝ պատահականորեն գրված ինչ-որ մի անհեթեթ միտք կարդալով, այն դարձրել է քննարկման նյութ։ Կարծում ենք, այլ պետք է…

Կոմիտասի ծննդյան օրն է

Կոմիտասը՝ Սողոմոն Գևորգի Սողոմոնյանը, ծնվել է 1869 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Արևմտյան Հայաստանի Կուտինա (Քյոթահիա) քաղաքում։ Նրա հայրը՝ Գևորգ Սողոմոնյանը, կոշկակար էր. միևնույն ժամանակ նա երգեր էր հորինում և օժտված էր գեղեցիկ ձայնով։ Երաժշտական վառ ունակություններով աչքի էր ընկնում նաև կոմպոզիտորի մայրը՝ Թագուհին, որը գորգագործուհի էր։ Անուրախ ու զրկանքներով լի էր Կոմիտասի մանկությունը։ Մայրը մահանում է, երբ փոքրիկ Սողոմոնը նույնիսկ մեկ տարեկան չկար։ Հոր զբաղվածության պատճառով երեխայի խնամքն իր վրա է վերցնում տատը։ Յոթ տարեկանում Սողոմոնն ընդունվում է տեղի չորսդասյան դպրոցը, որն ավարտելուց հետո հայրը նրան ուղարկում է Բրուսա՝ ուսումը շարունակելու։ Սակայն չորս ամիս անց նա տուն է վերադառնում։ Նոր դժբախտություն…

«Զօրավար Անդրանիկ» գրքի շնորհանդեսը Թեհրանում

Սեպտեմբերի 23-ի երեկոյան, Հայկական բարեգործական ընդհանուր միության Թեհրանի մասնաճյուղի սրահում կազմակերպվել էր հանդիպում «Սիվիլնեթ»-ի լրագրող և Հայկական ուսումնասիրությունների «ԱՆԻ» կենտրոնի համակարգող Թաթուլ Հակոբյանի հետ: Երեկոյի ընթացքում, որ համատեղ նախաձեռնությամբ կազմակերպել էին Հ.Մ.Մ. «Րաֆֆի» համալիրը, Իրանահայ ազգային և մշակութային միությունը, Աշխարհատեսների հայկական կենտրոնը և «Արաքս» շաբաթաթերթը, Թաթուլ Հակոբյանը ներկայացրեց «ԱՆԻ» կենտրոնի վերջերս հրատարակած «Զօրավար Անդրանիկ» գիրքը, իր հեղինակած երկու «Արցախյան օրագիր. Կանաչ ու սև», «Հայացք Արարատից. Հայերը և թուրքերը» գրքերը, ինչպես նաև Հայաստանի նախկին արտգործնախարար Վարդան Օսկանյանի «Անկախության ճանապարհով» հուշագրությունը: Հակոբյանը նախ՝ հակիրճ ներկայացրեց Եղիշե Քաջունուն և նրա «Զօրավար Անդրանիկ» գիրքը: 180 էջանոց հատորը, որն առաջին անգամ հրատարակվել է 1921 թվին,…
Թորոս Ռոսլինի հեղինակած ութ պատկերազարդ էջեր հանձնվելու են Լոս Անջելեսի Գեթթի թանգարանին։ 13-րդ դարի այդ ստեղծագործությունների պահպանությունը ԱՄՆ խոշորագույն թանգարաններից մեկին վստահելու գործում մեծ դեր է կատարել Ամերիկայի Հայ Առաքելական եկեղեցու և Գեթթի թանգարանի համագործակցությունը։ Ութ թերթի վրա պատկերված խորանները կազմում են Զեյթունի Ավետարանի մեկ մասը։ Թվագրության համաձայն, դրանք պատկանում են Թորոս Ռոսլինին, նրա առաջին աշխատանքներից են։ Մի քանի տարի անընդմեջ հայկական եկեղեցին պահանջում էր այդ աշխատանքների իրավահաջորդության հարցը, սակայն Գեթթի թանգարանը հրաժարվում էր դրանք տրամադրել, քանի որ 1994 թ․ թանգարանն օրինական ձևով դրանք գնել էր Հայոց ցեղասպանությունը վերապրած մի քաղաքացուց, որը փրկել էր այդ ութ էջը՝ իր հետ տանելով…
Սեպտեմբերի 15-ին Հայաստանում մեկնարկեցին Մուսա լեռան հերոսամարտի 100-ամյակին նվիրված միջոցառումները: Աշխարհի 4 ծայրերից ժամանած ուխտավորներն այցելեցին Եսայի Յաղուպեանի շիրիմ-հուշարձանին և ծաղիկներ դրեցին մեծ հրամանատարի շիրիմին: Տեր Մովսես քահանա Ղազարյանը կատարեց հոգեհանգստի արարողություն։ Հիշատակի արարողութեանը ներկա էին Սարդարապատի հերոսամարտի հուշահամալիրի, հայոց ազգագրության և ազատագրական պայքարի պատմության ազգային թանգարանի տնորեն Կարեն Արիստակեսյանը, «Մուսալեռ» հայրենակցական միության երիտասարդական թևի պատասխանատու Գաբրիել Փանոսյանը, հայրենակցական միության Հայաստանի մասնաճյուղի նախագահ Պերճ Ղազարյանը, ինչպես նաև հայրենակցական միության ներկայացուցիչներ ԱՄՆ-ից, Կանադայից, ԱՄԷ-ից, Լիբանանից և Ավստրալիայից:
Իրանահայ լուսանկարչուհի Նյուշա Թավաքոլյանը հոլանդական Prince Claus հիմնադրամի կազմակերպած մրցույթի հաղթող է ճանաչվել։ Հայ լուսանկարչուհու մրցանակը բավական մեծ է՝ 112.000 եվրո, և նա որոշել է այն կիսել գաղթականների հետ։ «Ինձ համար դժվար է ուրախությամբ ստանալ այդ մրցանակը, երբ տեսնում եմ, թե ինչպիսի թեժ գոտիներում հազարավոր մարդիկ ապրուստ գտնելու համար լքում են իրենց տները», ասում է Թավաքոլյանը։ Prince Claus հիմնադրամը Թավաքոլյանին համարում է իր արհեստավարժ լուսանկարչուհիներից։ Նա կարողացել է համատեղել արվեստը, լուսանկարչությունն ու լրագրությունը։ Թավաքոլյանը հիանալիորեն ներկայացրել է Միջին Արևելքում բնակվող փախստականների կյանքը, նրանց զգացմունքները։ «Ես մտադիր եմ ստացածս մրցանակն ու պարգևը կիսել սիրիացի և իրաքցի այն փախստականների հետ, ում լուսանկարել…

Իտալացի նվագավարը՝ Ադրբեջանի սև ցուցակում

Ապրիլի 24-ին համաշխարհային ճանաչման «24/04» նվագախմբի նվագավար, լիբանանյան «Ալ Բուստան» միջազգային երաժշտական փառատոնի գեղարվեստական ղեկավար իտալացի Ջանլուկա Մարչիանոն ընդգրկված է Ադրբեջանի ԱԳՆ «սև ցուցակում»։ Ադրբեջանական լրատվամիջոցները մեջբերելով Մարչիանոյի խոսքերն այն մասին, որ մտավախություն չունի հայտնվելու Ադրբեջանի «սև ցուցակում», նշել են, որ «Սահմանի մասին» օրենքի համաձայն, ԼՂՀ այցելած մարդիկ պատժվում են, անհրաժեշտության դեպքում՝ ենթարկվում են քրեական պատասխանատվության։ Հիշեցնենք, որ Ջանլուկա Մարչիանոն Ստեփանակերտում ներկա էր Վերդիի «Ռեքվիեմի» ներկայացմանը, հաղորդում է Հայաստանի պետական երիտասարդական նվագախմբի հասարակայնության հետ կապերի բաժինը։

Զրույց Վիլյամ Սարոյանի և Օշին Քեշիշյանի միջև

Այսօր Վիլյամ Սարոյանի ծննդյան օրն է՝ մեծ հայի, ով ոչ միայն աշխարհին հայտնի է իր ստեղծագործություններով, այլև մեծ հայ էր, մեծ մարդասեր։ Ստորև տարիների խորքից մի հետաքրքիր գրական զրույց ենք ներկայացնում Վիլյամ Սարոյանի հետ։ Ամերիկահայ գրականագետ և լրագրող պրոֆ. Օշին Քէշիշյանը շատ տարիներ մտերիմ է եղել համաշխարհային համբավի գրող Վիլյամ Սարոյանի հետ: Հաճախ այցելել է նրան Ֆրեզնոՙ Եղիա Ճինտյանի և Արամ Արաքսի հետ: Քեշիշյանը գլխավորել է երեք հոգուց բաղկացած այն հանձնախումբը, որ Սարոյանի աճյունի մի մասը փոխադրեց Երևան, Հայաստան, 1982-ի մայիսին, եւ ուր ելույթ ունեցաւ Պանթեոնում արարողության ժամանակ մայիսի 29-ին: Վիլյամ Սարոյանի հետ այս հարցազրույցը ձայնագրված է առավելաբար օգոստոս 9-ին,…
Մ․Նահանգների Հարավային Կոնեկտիկուտի պետական համալսարանում սեպտեմբերի 10-ից հոկտեմբերի 18-ը բացվելու է Դիլդիլյան եղբայրների ընտանեկան արխիվից ընտրված լուսանկարների ցուցահանդես։ Լուսանկարները կատարված են 1872-1923 թթ․։ Ընտանիքի երրորդ սերնդի ներկայացուցիչ Արմեն Մարսուբյանի և Ցոլակ Դիլդիլյանի հավաքած լուսանկարների հավաքածուում 900 լուսանկար կա։ Լուսանկարների ցուցադրությունը նվիրված է Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին։ 19-րդ դարի Արևմտյան Հայաստանի հասարակական կյանքը և Հայոց ցեղասպանության մի շարք դրվագներ պատկերող լուսանկարների այդ հավաքածուն այժմ պատկանում է Հարավային Կոնեկտիկուտի պետական համալսարանի պրոֆեսոր Արմեն Մարսուբյանին և Ցոլակ Դիլդիլյանին։ Ցոլակ և Արամ Դիլդիլյանները Օսմանյան կայսրությունում լուսանկարիչներ էին և աշխատում էին Մերզիֆոնի քոլեջում։ Լուսանկարների այս ցուցահանդեսը ցուցադրվել է Ստամբուլում, Մերզիֆոնում և Դիարբեքիրում։ Նախատեսվում է ցուցահանդես…

Հովհաննես Թումանյանը և հոգևոր Հայաստանը

Առաջնորդվելով համազգային և համամարդկային չափանիշներով՝ Հովհաննես Թումանյանը դարասկզբի մեր գրողների շարքում անհասանելի էր խոր ընդհանրացումների և հրապարակախոսության ոլորտում: Ազգային կյանքի սուր, ամենացավոտ ու ճակատագրական հարցերը դիտում էր բանաստեղծի և մտածողի ի՛ր տեսանկյունից, գնահատում և մեկնաբանում օժտվածի ի՛ր տաղանդով, արտահայտում ժողովրդի ոգին ու ձգտումները՝ ելնելով մայր ժողովրդի դարավոր կենսափորձից, պաշտպանելով նրա արմատական շահերը: Ի՞նչ էր քարոզում Ամենայն հայոց բանաստեղծի «Ավետարանը»: Դարասկզբին գրական ուժերի կազմակերպչի և ղեկավարի պարտականությունները նա ստանձնեց՝ ակամա դառնալով արևելահայ գրականության կենտրոնական դեմքը «Վերնատան» շրջանում: Թումանյանը դավանում էր այն գաղափարը, որ, անկախ մարդու համար ստեղծված ծանր կենսապայմաններից, չի կարելի հրաժարվել հոգևոր բարձր հետաքրքրություններից, մշտապես պետք է հաղորդակից լինել համամարդկային…
Հայ-վրացական հարաբերություններն ավանդաբար բնութագրվել են որպես բարեկամական: Ոչ միայն հնագույն ժողովուրդներ ենք, այլև դավանակից, իսկ պատմության ընթացքում հայ և վրաց ժողովուրդների հոգևոր ու մշակութային կապերն է՛լ ավելի են մերձեցել: Իսկ եթե հաշվի առնենք այն հանգամանքը, որ դառն ճակատագրի բերումով Թբիլիսին հայ ժողովրդի հոգևոր ու մշակութային կենտրոններից էր, քիչ բան ասած չենք լինի: Հենց այս մայրաքաղաքում են մեր մշակութային և հոգևոր առնչություններն ավելի սերտացել: Հարյուրամյակներ շարունակ Թբիլիսիի բնակչության մեծ մասը հայեր են եղել, իսկ քաղաքը, մինչև սոցիալիստական հեղափոխությունը, շենացել ու բարգավաճել է բացառապես հայազգի քաղաքագլուխների ջանքերով: Ժամանակի ընթացքում եղել են նաև տարաձայնություններ, որոնք, բարեբախտաբար, անցողիկ են եղել, հաղթահարվել, հարթվել են գրեթե…
Էջ 6, 8-ից

ՍՈՑԻԱԼԻԶՄ .AM

 

Հայաստանի Հանրապետություն
ք. Երևան,
(+37410)
E-mail: info@socialism.am

Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են: Մեջբերումներ անելիս հղումը socialism.am-ին պարտադիր է: Կայքի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուստառադիոընթերցումն առանց socialism.am-ին հղման արգելվում է: Գովազդների բովանդակության և մամուլի տեսության համար կայքը պատասխանատվություն չի կրում: