Բարի լո~ւյս, Երևան դարձած իմ Էրեբունի... Քո սեպագիր չխամրող փառքի բարձունքի “ցուցամատից” կարելի է կռահել Մաշտոցյան գրողների սևագիրը, որ մատնացույց է անում քո պատվանդանի ներքևում անիմաստ թռվռացող կամակոր տրնգին կամրջից սկսվող, կամ միջին խավից էլ ցած գլորվողի պես, քաղաքակրթության եզրին ապրող մարդու նման ձեռքի եղածը ուր պատահի շպրտող: Քիչ այն կողմ “գերաշնորհ” աղբամանները անտեսած, “ակռահատիկի” բազմազանություն հիշեցնող աղբի մնացորդները կարծես կոալիցիոն թերարժեքության աճուրդի մեկնածների հուշագիր լինի: Շենքի բակի նեղուցը երկար ավելով խզբզող –մաքրող մարդը բողոքում էր պատուհանից նայող մարդուն.-Էնքան զիբիլ են շաղ տալիս ամեն տեղ, դարձրել են քաղաքը աղբամանից-աղբաման ու…-Թող օրենքով տուգանք սահմանեն նետողների համար,-ասաց մի կին:-Է~, տկին ջան, մի…

Մոնա Լիզայի դիմանկարը

Աջ կողմի դիմանկարը նկարել է Լեոնարդո դա վինչին, իսկ ձախ կողմինը` նրա աշակերտներից մեկը: Մեծ հավանականությամբ երկու դիմանկարները միևնույն ժամանակ են նկարել: Երկու դիմանկարների համատեղումը և խառնուրդը ներկայացնում է Մոնա Լիզայի իսկական դեմքը:
Պիեսի գործողությունը տեղի է ունենում 17-րդ դարի Իտալիայի Պադովա և Ֆլորենցիա քաղաքներում: Նկարագրվող դեպքերը զարգանում են 28 տարիների ընթացքում: Պիեսի սկզբում Գալիլեո Գալիլեյը 46 տարեկան է: Նրա տանը իր դուստր Վիրջինիայից բացի ապրում է տիկին Սարտին իր որդու՝ Անդրեայի հետ միասին: Գիտական գործունեությունը փող չի բերում Գալիլեյին: Մաթեմատիկան, ինչպես նշում է Պադովայի համալսարանի կուրատորը, այնքան շահութաբեր չէ, որքան փիլիսոփայությունը և աստվածաբանությունը: Գալիլեյը դրամ է վաստակում՝ դասավանդելով ու տարբեր ինժեներական սարքեր մոգոնելով, սակայն նրա բուն կիրքը աստղագիտությունն է: Նրան թվում է, որ եկել են փոփոխության ժամանակները, և շուտով մարդկությունը կազատվի Արիստոտել-պտղոմեոսյան համակարգից: Ազատ ժամանակ նա նվիրում է Կոպերնիկոսի արգելված ուսմունքին: Գալիլեյի…
Բերտոլդ Բրեխտը (գերմ.՝ Bertolt Brecht, լրիվ անունը՝ Օյհեն Բերտհոլդ Ֆրիդրիխ Բրեխտ (Eugen Berthold Friedrich Brecht) ծնվել է 1898 թ.-ի փետրվարի 10-ին, Բավարիայում։ Եղել է գերմանացի գրող, արձակագիր, դրամատուրգ, «Բեռլինյան անսամբլ» թատրոնի հիմնադիրը: Դեռևս դպրոցական տարիների իր ստեղծագործություններում հանդես է եկել ընդդեմ պատերազմի։ Ֆաշիզմի տարիներին զրկվում է Գերմանիայի քաղաքացիությունից, աշխատում տարբեր երկրներում, ֆաշիզմի պարտությունից հետո վերադառնում է Արևելյան Բեռլին։ Բրեխտի նշանավոր գործերից են` «Բարի մարդը Սեզուանից», «Գալիլեյի կյանքը» և այլն: Բերտոլդ Բրեխտը մահացել է 1956 թ.-ի օգոստոսի 14-ին Բեռլինում: Բրեխտի՝ բանաստեղծի և դրամատուրգի ստեղծագործությունը, ինչպես իր «էպիկական թատրոնի» տեսությունները, այնպես էլ նրա քաղաքական հայացքները միշտ առաջ են բերել բանավեճեր։ Բացի այդ…
1. Վախենալ պետք է ոչ թե մահից, այլ անիմաստ կյանքից: 2. Հումորը հեռավորության զգացում է: 3. Մեկ հզոր մտքի համար ես պատրաստ եմ զոհել ցանկացած կնոջ, գրեթե ցանկացած: Մտքերը շատ ավելի քիչ են, քան կանայք: 4. Արհամարհում եմ նրանց, ում ուղեղն ունակ չէ լցնել ստամոքսը: 5. Ամենակարևորը մարդկանց ճիշտ մտածել սովորեցնելն է… Պարտվածները պետք է հիշեն, որ նույնիսկ պարտությունից հետո աճում և բազմանում են հակասությունները, որոնք սպառնում են հաղթողին: 6. Արվեստը գիտելիք է պահանջում: 7. Բժիշկ լինելը բավական չէ, դեռ անհրաժեշտ է օգնել կարողանալ: 8. Թեթևամիտ մարդը, ով չգիտի ճշմարտությունը, խոսում է աբստրակտ, մեծ հանդիսավորությամբ և անստույգ: 9. Կարելի է…
 Արցախի «Հայկի Սերունդ» հասարակական կազմակերպությունը նախաձեռնում է Շուշիի արվարձանում իրականացնել «Հայորդիներ» սկաուտական VIII ճամբարը, որը կտևի հուլիսի 3-ից մինչև օգոստոսի 10–ը։ Պատանիների և երիտասարդներրի հայրենասիրական դաստիարակությանն ուղղված այս ամենամյա միջոցառումը նախատեսված է անցկացնել չորս փուլով, որոնցից յուրաքանչյուրը կտևի 9 օր: Առաջին երեք փուլերում ընդգրկվելու են պատանիներ և երիտասարդներ Ստեփանակերտից և Արցախի բոլոր շրջաններից: Իսկ օգոստոսի 2-10 կմասնակցեն նաև Հայաստանից և սփյուռքից ժամանած սկաուտներ։ «Հայորդիներ» սկաուտական բանակումի ընթացքում նախատեսվում է կազմակերպել տարաբնույթ միջոցառումներ՝ սեմինարներ, մարզական և իմացական խաղեր, մրցույթներ, խարույկահանդես, մշակութային երեկոներ, հանդիպումներ հայտնի մարդկանց հետ, արշավներ և այլն: Միջոցառման նպատակն է՝ խթանել Արցախում «Հայորդիներ» սկաուտական շարժման զարգացմանն ու տարածմանը, նպաստել…

Արա Բեքարյան

Գեղանկարիչ, գրաֆիկական ստեղծագործությունների վարպետ Արա Բեքարյանը ծնվել է 1986 թ․ մայիսի 30-ին, Թուրքիայի Աֆիոն-Կարահիսար քաղաքում: 1932 թ. ավարտել է Երևանի Գեղարդ տեխնիկումը` Վ. Գայֆեջյանի և Ս.Առաքելյանի արվեստանոցները, 1939 թ.` Լենինգրադի գեղարվեստի ակադեմիան: 1939-45 թթ․ մասնակցել է Խորհդրա-Ֆիննական և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմներին։ 1945-86 թթ․ դասավանդել է Երևանի գեղարվեստաթատերական ինստիտուտում (1964 թ․-ից` պրոֆեսոր): Հեղինակել է «Օրորոցի մոտ», «Ծաղկավաճառուհիներ», «Աշտարակ», «Օշական», «Հանգիստ» գործերը, Վահան Տերյանի դիմանկարը, «Քաջ Նազար», «Երկիր Նաիրի» գրքերի, Հակոբ Պարոնյանի երկերի ձևավորումները: Ստեղծագործությունները ցուցադրել է 1930 թ․-ից: Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Երևանում (1947 թ., 1964 թ.), Մոսկվայում (1964 թ.): 1945 թ. արժանացել Հայաստանի արվեստի վաստակավոր գործչի, 1965 թ.` Հայաստանի ժողովրդական…

Այսօր Աշխատանքի օրն է

Մայիսի 1-ը Աշխատանքի օրն է: Այն տոնում են ավելի քան 140 երկրներում: 80 երկրներում այդպիսի տոն ընդհանրապես չկա, իսկ մի շարք պետություններում, օրինակ` ԱՄՆ-ում, Ճապոնիայում, Ավստրալիայում եւ Նոր Զելանդիայում, Աշխատանքի օրը նշվում է ոչ մայիսի 1-ին: Տարբեր ժամանակաշրջաններում տարբեր նշանակություններ են հաղորդվել մայիսի 1-ին՝ Գարնան եւ աշխատանքի օր, Գարնան օր, Աշխատավորների համերաշխության միջազգային օր: 19-րդ դարում բանվորական շարժման տարիներին մայիսի 1-ի տոնը վերականգնվել է: Շարժման հիմնական պահանջներից մեկը 8-ժամյա աշխատանքային օրն էր: 1886 թվականի մայիսի 1-ին Միացյալ Նահանգներում եւ Կանադայում կոմունիստական եւ սոցիալիստական կուսակցությունների նախաձեռնությամբ տեղի են ունեցել բողոքի ցույցեր եւ երթեր: Չիկագոյում երթը ցրելու ժամանակ սպանվել է 6 ցուցարար:…
«Խնուս» մշակութային հիմնադրամը Էջմիածնի Գեւորգյան հոգեւոր ճեմարանի տեսուչ Տեր Գարեգին վարդապետ Համբարձումյանի օրհնությամբ և տնօրինությամբ ապրիլի 27-ին` ճեմարանի հանդիսությունների դահլիճում կազմակերպել էր մշակութային հուշ-երեկո` նվիրված Արեւմտյան Հայաստանի Խնուս գավառին, որտեղ ցուցադրվել է Սամվել Մհերյանի «Տունդարձի ճամփան» փաստագրական ֆիլմը: Ֆիլմը ներկայացնում է արմատներով խնուսցի Պարույր Գեւորգյանի ուխտագնացությունը դեպի Արեւմտյան Հայաստան, որտեղ ուխտավորները անցնելով Հայաստանի մի քանի քաղաքներով` Անի, Կարս, Վան, Բիթլիս, Մուշ, վերջապես հասնում են Խնուսի Բուռնազ գյուղը եւ գտնում են երախտավոր հայորդու Արամ պապի տունը: Միջոցառման բացումը աղոթքի խոսքով կատարել է Արթուր սարկավագը: Այնուհետեւ, ելույթով հանդես է եկել «Խնուս» մշակութային հիմնադրամի տնօրեն` Սամվել Մհերյանը, ով իր խոսքը սկսել է Քրիստոսի…

Զատիկ՝ ազգային գեղեցիկ տոն

Զատիկը եղել է անշարժ տոն, նշվել է գարնանային գիշերահավասարի օրը, իր «ճշմարիտ դուռ» իմաստով արտահայտել է ճշգրիտ արևելքից Արևի ծագման եզակիության ընկալումը, իսկ բառի «դուրս գալ, վեր բարձրանալ, ծագել, հառնել» իմաստով փաստել է ձմեռային տկար վիճակից դուրս գալու, վեր բարձրանալու, հզորանալու գործընթացը: Եթե մեկնենք «ճշմարիտ դուռ» իմաստից, ապա հայերեն անվանման ձևը պիտի լինի զատեկ=«օրինավոր գալուստ, օրինավոր գալը» կամ զագէգ=«օրինավոր այգ, օրինավոր ծագում»: Եթե այս փաստերով վերադառնանք շումերական պատկերագրության արևածագի Կուռ լեռանը և հիշենք, որ լեռան անվանումը միաժամանակ նշանակել է «արևելք», ապա կհասկանանք, որ երկգագաթ լեռից ծագող արևը պատկերված է Զատիկի պահին: Իսկ արդյունքում պիտի փաստենք, որ սա մի շշմեցուցիչ ավանդապահության…
Ներկայացվող հատվածը Մկրտիչ Արմենի «Երեւան» վեպից է, որտեղ հին, անհետացած քաղաքի կյանքին ու համայնապատկերին նվիրված բացառիկ նկարագրություններ եւ վկայություններ կան: Օրինակ՝ պատկերված է երեւանյան շուկան, որտեղ յուրաքանչյուր ապրանքի հետեւում Մարդն էր եւ նրա ճակատագիրը: «Ահա քաղաքի սիրտը՝ շուկան: Ահա ծածկված շուկան իր կամարաձեւ մուտքերով, ահա խանութների երկար շարքերը, որոնց ծածկված մայթերով հարյուրավոր եւ հազարավոր մարդիկ են գնում գալիս: Եվ ահա բաց շուկան՝ հրապարակը, որի վրա լեփ-լեցուն ու խռնված՝ առեւտուր են անում մարդիկ... Քաղաքի կենտրոնը... Խանութների շարքերից մեկը երկար է ձգվում. երկար, մինչեւ բաց շուկայի ծայրը եւ նրանից էլ այն կողմ: Այնտեղ են գտնվում ճոթեղենի, խանութների մանրավաճառները, գորգավաճառները: Խանութպանները նստում են…
Էջ 2, 7-ից

ՍՈՑԻԱԼԻԶՄ .AM

 

Հայաստանի Հանրապետություն
ք. Երևան,
(+37410)
E-mail: info@socialism.am

Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են: Մեջբերումներ անելիս հղումը socialism.am-ին պարտադիր է: Կայքի հոդվածների մասնակի կամ ամբողջական հեռուստառադիոընթերցումն առանց socialism.am-ին հղման արգելվում է: Գովազդների բովանդակության և մամուլի տեսության համար կայքը պատասխանատվություն չի կրում: